https://has.hcu.ac.th/xmlui/handle/123456789/10 คณะนิติศาสตร์ /Faculty of Law 2026-09-13T12:33:13Z https://has.hcu.ac.th/xmlui/handle/123456789/6236 Title: กฎหมายแรงงานกับการทำงานที่บ้านในประเทศไทย : หลักการ ปัญหา และแนวทางปฏิรูป Authors: วุฒิชัย เต็งพงศธร; Wuthichai Tengpongsthorn Abstract: บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อวิเคราะห์หลักการทางกฎหมายที่เกี่ยวข้องกับการทำงานที่บ้านของประเทศไทย โดยมุ่งเน้นที่พระราชบัญญัติคุ้มครองแรงงาน (ฉบับที่ 8) พ.ศ. 2566 ซึ่งแก้ไขเพิ่มเติมมาตรา 23/1 เพื่อรองรับรูปแบบการทำงานที่เปลี่ยนไป บทความได้ศึกษาและวิเคราะห์สิทธิและหน้าที่ของนายจ้างและลูกจ้าง รวมถึงปัญหาและข้อท้าทายที่เกิดขึ้นจากการบังคับใช้กฎหมาย เช่น ความไม่ชัดเจนในการควบคุมเวลาทำงาน การจำแนกประเภทงานที่เหมาะสม ภาระค่าใช้จ่าย และความเหลื่อมล้ำด้านอำนาจต่อรอง จากการศึกษาพบว่า แม้กฎหมายจะกำหนดหลักการสำคัญ เช่น การทำงานที่บ้านต้องเกิดจากความตกลงร่วมกัน สิทธิของลูกจ้างในการปฏิเสธการติดต่อหลังเวลางาน (Right to Disconnect) และสิทธิความเท่าเทียมกับลูกจ้างในสถานประกอบการ แต่ในทางปฏิบัติยังคงมีช่องว่างและความคลุมเครืออยู่ ผู้เขียนจึงมีข้อเสนอแนะให้มีการปฏิรูปกฎหมายและนโยบายที่เกี่ยวข้อง โดยเสนอให้กระทรวงแรงงานเร่งออกกฎหมายลำดับรองเพื่อสร้างความชัดเจนในประเด็นต่าง ๆ ส่งเสริมกลไกการเจรจาต่อรองร่วมเพื่อสร้างสมดุลทางออำนาจ พัฒนาแนวปฏิบัติด้านความปลอดภัย อาชีวอนามัย และสุขภาพจิตสำหรับการทำงานที่บ้านโดยเฉพาะ และปรับปรุงกฎหมายแรงงานให้ยืดหยุ่นเพื่อรองรับรูปแบบการจ้างงานใหม่ๆ ในอนาคต ทั้งนี้ เพื่อให้การทำงานที่บ้านเป็นไปอย่างมีประสิทธิภาพ เป็นธรรม และสามารถสร้างสมดุลระหว่างผลประโยชน์ของนายจ้างและคุณภาพชีวิตของลูกจ้างได้อย่างแท้จริง; This article aims to analyze the legal principles related to work from home (WFH) in Thailand. It focuses on the Labour Protection Act (No. 8) B.E. 2566 (2023), which amended Section 23/1 to accommodate changing work models. The article examines the rights and duties of employers and employees, as well as the problems and challenges arising from enforcing this law. These challenges include, but aren’t limited to, unclear working hour controls, difficulty classifying appropriate work types, cost burdens, and power imbalances in negotiations. The study found that, even though the law sets important principles such as work from home arrangements requiring mutual agreement, the employee’s right to refuse contact after work hours (Right to Disconnect), and the right to equality with employees in the workplace, there are still gaps and ambiguities in practice. The author, therefore, recommends reforming related laws and policies. They propose that the Ministry of Labour promptly issue subordinate legislation to clarify various issues. Additionally, they suggest promoting collective bargaining mechanisms to create a balance of power, developing specific guidelines for safety, occupational health, and mental well-being for work-from-home arrangements, and making labour laws more flexible to accommodate new employment models in the future. The aim is to ensure that working from home is efficient, fair, and genuinely balances the interests of employers with the quality of life of employees. Description: สามารถเข้าถึงบทความฉบับเต็ม (Full Text) ได้ที่ : https://so01.tci-thaijo.org/index.php/lawhcu/article/view/282458/182766 2026-01-01T00:00:00Z https://has.hcu.ac.th/xmlui/handle/123456789/6235 Title: ปัจจัยที่มีต่อประสิทธิภาพเรือนจำชั่วคราวในเรือนจำเขต 1 เพื่อการพัฒนาพฤตินิสัยผู้ต้องขัง Authors: อารีนา เลิศแสนพร; นิก สุนทรธัย; ไชยวัฒน์ อริยภัทรกูล; ธรรมพร นาครินทร์; Areena Lertsaenporn; Nick Soonthorndhai; Chaiwat Ariyaphattarakul; Tammaporn Nakkarin Abstract: การวิจัยเชิงสำรวจครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาการคัดเลือกผู้ต้องขังเด็ดขาด และการจำแนกลักษณะผู้ต้องขังของเจ้าหน้าที่ผู้ปฏิบัติหน้าที่ ที่มีผลต่อประสิทธิภาพของเรือนจำชั่วคราวในเรือนจำเขต 1 กรมราชทัณฑ์ 2) เพื่อศึกษารูปแบบกิจกรรมในเรือนจำชั่วคราว ที่มีผลต่อประสิทธิภาพของเรือนจำชั่วคราวในเรือนจำเขต 1 กรมราชทัณฑ์ และการพัฒนาพฤตินิสัยผู้ต้องขัง 3) เพื่อศึกษาการยอมรับของสังคมจากกลุ่มผู้มาใช้บริการ ในการพัฒนาพฤตินิสัยของผู้ต้องขังในเรือนจำเขต 1 กรมราชทัณฑ์ จำนวน 11 แห่ง กลุ่มตัวอย่าง คือ เจ้าหน้าที่จำนวน 82 คน ผู้ต้องขังจำนวน 254 คน และผู้มาใช้บริการจำนวน 78 คน เป็นการศึกษาทั้งวิจัยเชิงปริมาณและวิจัยเชิงคุณภาพ ผลการศึกษาด้วยการวิจัย พบว่า 1) กลุ่มเจ้าหน้าที่ พบว่า หน่วยงานที่สังกัดมีนัยสำคัญทางสถิติ กับตัวแปรการคัดเลือกผู้ต้องขังเด็ดขาดและประสิทธิภาพของเรือนจำชั่วคราว ระดับการคัดเลือกผู้ต้องขังเด็ดขาด และการจำแนกลักษณะผู้ต้องขัง สามารถใช้เป็นตัวพยากรณ์ในการคาดคะเนประสิทธิภาพของเรือนจำชั่วคราวได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.001 และการจำแนกลักษณะผู้ต้องขัง สามารถใช้เป็นตัวพยากรณ์ในการคาดคะเนการพัฒนาพฤตินิสัยของผู้ต้องขัง ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.001 โดยสอดคล้องกับผลการศึกษาเชิงคุณภาพ พบว่า เรือนจำชั่วคราวควรสร้างเป็นโมเดลแบบนวัตกรรมการพัฒนาผู้ต้องขัง แบบครบวงจร เพื่อให้เรือนจำชั่วคราวมีประสิทธิภาพในการควบคุมแบบเรือนจำลูกข่าย ที่เน้นการฝึกอาชีพ และควบคู่กับการรักษาระดับความมั่นคง มี 2 แนวทาง คือ 1) การพัฒนากฎหมาย และระเบียบข้อบังคับเรือนจำชั่วคราวเป็นลักษณะเฉพาะเจาะจง 2) การใช้เทคโนโลยี เรียกว่า มาตรการการควบคุมเรือนจำชั่วคราวแบบไฮเทค ทั้งนี้เพื่อการนำผลการวิจัยเชิงปริมาณมาปรับใช้ร่วมกับผลการวิจัย เชิงคุณภาพ กรมราชทัณฑ์ต้องเน้นการคัดเลือกผู้ต้องขังเด็ดขาด และการจำแนกลักษณะผู้ต้องขังเป็นสิ่งสำคัญในการพัฒนาประสิทธิภาพเรือนจำชั่วคราวและการจำแนกลักษณะผู้ต้องขังเป็นสิ่งสำคัญยิ่ง ที่มีผลต่อการพัฒนาพฤตินิสัยผู้ต้องขัง 2) กลุ่มผู้ต้องขัง พบว่า ตัวแปร สถานที่การควบคุม อายุ สถานภาพ ก่อนต้องโทษที่มีอยู่เป็นหลักแหล่ง รายได้ก่อนต้องโทษ ช่วงรายได้ จำนวนครั้งที่เคยต้องโทษจำคุก (นับรวมครั้งนี้) ระดับชั้นการเป็นนักโทษ การถูกลงโทษทางวินัยในขณะอยู่ในเรือนจำ ระดับความมั่นใจในการหาเลี้ยงตนเองมีผลต่อรูปแบบกิจกรรมในเรือนจำชั่วคราว และประสิทธิภพของเรือนจำชั่วคราว และการพัฒนาพฤตินิสัยของผู้ต้องขัง ได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05, 0.01 และ 0.001 และพบว่ารูปแบบกิจกรรมในเรือนจำชั่วคราว และประสิทธิภาพของเรือนจำชั่วคราวสามารถใช้เป็นตัวพยากรณ์ในการคาดคะเนการพัฒนาพฤตินิสัยของผู้ต้องขัง ด้านการปรับตัวในการพัฒนาพฤตินิสัย ด้านความตั้งใจ และมุ่งมั่นในการพัฒนาพฤตินิสัยได้อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ ระดับ 0.001 โดยสอดคล้องกับผลการศึกษาเชิงคุณภาพ ผู้ต้องขังได้ให้ข้อมูลสำคัญ คือ รูปแบบกิจกรรมในเรือนจำชั่วคราวเป็นโครงการที่ดี และเกิดประโยชน์สามารถต่อยอดทางอาชีพได้อย่างสุจริตในอนาคต การถูกควบคุมในเรือนจำชั่วคราวรู้สึกได้ถึงความเป็นอิสระ มีการปรับเปลี่ยนพฤติกรรมด้านอารมณ์ ความรับผิดชอบ ทำงานบริการด้านความสุภาพ และจริงใจในการบริการได้รับเสียงตอบรับในฝีมือของการให้บริการอย่างดีเยี่ยมจากประชาชนผู้มาใช้บริกร และที่สำคัญผู้ใช้บริการมั่นใจในระบบคัดเลือดผู้ต้องขังของเจ้าหน้าที่ว่ามีประสิทธิภาพ และรัดกุมมากพอในความปลอดภัยที่จะเข้ามาใช้บริการภายในเรือนจำชั่วคราว 3) กลุ่มผู้มาใช้บริการ เป็นการศึกษาการยอมรับของสังคม ในการพัฒนาพฤตินิสัยของผู้ต้องขังในเรือนจำเขต 1 กรมราชทัณฑ์ พบว่าผู้ใช้บริการชอบการบริการด้านเครื่องดื่มมากที่สุด ความพึงพอใจในการให้บริการ คือ การบริการที่สุภาพ ประเด็นประสิทธิภาพการบริการ และการยอมรับผู้ให้บริการ พบว่าด้านความประทับใจในสินค้า และบริการ คือ ความประทับใจด้านการต้อนรับ ด้านพนักงาน ผู้ใช้บริการ ให้ข้อมูลสำคัญ คือ การมาใช้บริการเป็นการให้โอกาสผู้ต้องขัง และด้านผู้ใช้บริการคือ มีความพึงพอใจโดยรวม; The objectives of this survey research were: 1) to examine the selection of convicted prisoners and the classification of prisoner characteristics by the officers and their impact on the efficiency of temporary prisons within Correctional Region 1, Department of Corrections; 2) to investigate the influence of activity models in the temporary prisons on prison efficiency and the rehabilitation of prisoners; and 3) to study social acceptance among service users regarding the rehabilitation of prisoners across 11 temporary prisons in Correctional Region 1. This study employed a mixed-methods approach, integrating both quantitative and qualitative research. The sample consisted of 82 officers, 254 prisoners, and 78 service users. The research findings are as follows: 1) Officer Group: The affiliated agency showed statistical significance regarding the selection of convicted prisoners and temporary prison efficiency. The level of prisoner selection and classification served as statistically significant predictors for estimating temporary prison efficiency (at the 0.001 level). Additionally, prisoner classification significantly predicted prisoner rehabilitation (at the 0.001 level). Consistent with qualitative results, temporary prisons should be developed as an “Integrated Prisoner Development Innovation Model” to enhance efficiency as branch prisons. This model emphasizes vocational training alongside security through two approaches: 1) developing specific laws and regulations for temporary prisons, and 2) implementing “High-Tech Control Measures”. The Department of Corrections must prioritize selection and classification to improve both prison efficiency and prisoner rehabilitation. 2) Prisoner Group: Variables including place of detention, age, status, residency prior to incarceration, pre- incarceration income, frequency of imprisonment, prisoner class, disciplinary history, and self-sufficiency confidence significantly influenced activity models, prison efficiency, and rehabilitation (at the 0.05, 0.01, and 0.001 levels). Activity models and prison efficiency were found to be significant predictors of prisoner rehabilitation in terms of adaption, intention, and commitment (at the 0.001 level). Qualitative data indicated that activity models in temporary prisons are beneficial projects that provide legitimate career opportunities for the future. Prisoners reported feeling a sense of freedom, positive emotional behavioral changes, and increased responsibility. Furthermore, service users expressed high confidence in the efficiency and rigor of the officer’s prisoner selection system regarding safety. 3) Service User Group: Regarding social acceptance of prisoner rehabilitation, it was found that users were not satisfied with beverage services. Key satisfaction factors included polite service, product impressions, and hospitality. Users highlighted that utilizing these services represents giving prisoners a second chance, resulting in high overall satisfaction. Description: สามารถเข้าถึงบทความฉบับเต็ม (Full text) ได้ที่ : https://so01.tci-thaijo.org/index.php/lawhcu/article/view/286048/182763 2026-01-01T00:00:00Z https://has.hcu.ac.th/xmlui/handle/123456789/5914 Title: หลักกฎหมายห้ามย้อนหลังในประมวลกฎหมายอาญา Authors: วุฒิชัย เต็งพงศธร; Wuthichai Tengpongsthorn Abstract: หลักกฎหมายห้ามย้อนหลังในทางอาญานี้เป็นหลักนิติปรัชญาสากล มีต้นกำเนินมาจากภาษิตกฎหมายละตินว่า Nullum crimen sine lege คือ ไม่มีการกระทำความผิดหากไม่มีกฎหมายกำหนดและ Nulla poena sine lege คือ บุคคลจะไม่ต้องรับโทษหากไม่มีกฎหมายกำหนดไว้ หลักกฎหมายห้ามย้อนหลังดังกล่าวนี้หากเป็นการย้อนหลังในโทษทางอาญาถือเป็นหลักกฎหมายเคร่งครัด ผู้ใช้กฎหมายจะตีความเป็นอย่างอื่นนอกจากที่กฎหมายกำหนดไม่ได้ เว้นแต่กฎหมายที่ออกมาภายหลัง มีลักษณะเป็นคุณแก่ผู้กระทำความผิดยิ่งกว่าและไม่ขัดหรือแย้งกับรัฐธรรมนูญ ในรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พุทธศักราช 2550 ห้ามมิให้มีการออกกฎหมายที่มีโทษทางอาญาย้อนหลังอันเป็นผลร้ายแก่ผู้กระทำความผิด แต่ถ้าเป็นกฎหมายอื่นที่ไม่ใช่โทษทางอาญายังคงมีเห็นเป็น 2 แนวทาง แนวทางแรกมองว่า กฎหมายไม่สามารถออกย้อนหลังอันเป็นผลร้ายแก่ผู้กระทำความผิดได้ไม่ว่ากรณีใดๆ อีกแนวทางหนึ่งมองว่า เฉพาะกฎหมายที่มีโทษทางอาญาเท่านั้นที่ไม่สามารถย้อนหลังอันเป็นผลร้ายแก่ผู้กระทำผิดได้ แต่ถ้าเป็นกฎหมายอื่นที่ไม่ใช่กฎหมายที่มีโทษทางอาญา ไม่มีกฎเกณฑ์ใดห้ามมิให้กฎหมายนั้นมีผลย้อนหลัง; In criminal laws, Ex post facto law theory is a part of the Rule of law. Additionally, It originally came from Nullum crimen sine lege and Nulla poena sine lege which are the proverbs of Latin laws. Nullnum crimen sine lege means that “No punishment without law”. Furthermore, Nulla poena sine lege means that “A person shall not be criminally punishable when an act is not committed by him”. Regarding Ex post facto law theory, in the case of criminal retroactive, it is the principle of a strict law that authorities cannot distort its exact and accurate the meaning based on laws except in the case that the law issued lately has more benefits, support offenders and does not violate constitution. According to Thailand Constitution 2007, the imposition of laws with severs punishment was prohibited. On the other hand, there are two different opinions about the other laws without criminal punishment. One shows that the laws are unable to be retroactively issued due to the fact that this action can be negatively influential to offenders in any case. Another one is nearly all laws except laws with criminal punishment can be retroactively issued. 2009-01-01T00:00:00Z https://has.hcu.ac.th/xmlui/handle/123456789/5876 Title: แนวทางการตีความอนุสัญญาภาษีซ้อน Authors: วุฒิชัย เต็งพงศธร; Wuthichai Tengpongsthorn Abstract: อนุสัญญาภาษีซ้อนถือเป็นข้อผูกพันระหว่างรัฐคู่สัญญาสองรัฐตามกฎหมายระหว่างประเทศแผนกคดีเมือง ดังนั้น การตีความอนุสัญญาภาษีซ้อนจึงต้องตีความตามหลักเกณฑ์ที่กำหนดไว้ในข้อ 31 ถึง 33 แห่ง อนุสัญญากรุงเวียนนาว่าด้วยกฎหมายสนธิสัญญา ค.ศ. 1969 และในข้อ 3 (2) แห่งอนุสัญญาต้นแบบขององค์การเพื่อความร่วมมือและพัฒนาทางเศรษฐกิจ (OECD) ซึ่งกำหนดให้รัฐคู่สัญญาทั้งสองรัฐต้องตีความโดยสุจริตตามความหมายธรรมดาที่พึงให้ถ้อยคะในสนธิสัญญา ตามบริบทแห่งถ้อยคำเหล่านั้นและตามความมุ่งหมายของสนธิสัญญา อนุสัญญากรุงเวียนนาฯ ไม่ได้กำหนดให้รัฐคู่สัญญารัฐใดรัฐหนึ่งสามารถกล่างอ้างบทบัญญัติแห่งกฎหมายภายในของประเทศคู่สัญญารัฐนั้นแต่เพียงฝ่ายเดียวเพื่อไม่ปฏิบัติตามสนธิสัญญา จากการศึกษาในครั้งนี้พบว่า ประเทศต่างๆ ยังคงไม่มีหลักเกณฑ์ในการตีความอนุสัญญาภาษีซ้อนที่ชัดเจน แม้ว่าจะมีหลักเกณฑ์ในเรื่องการตีความอนุสัญญาภาษีซ้อนกำหนดไว้ทั้งในอนุสัญญากรุงเวียนนาฯ และในอนุสัญญาต้นแบบของ OECD ก็ตาม แต่หลักเกณฑ์ดังกล่าวก็ไม่ได้ถือเป็นหลักปฏิบัติในการตีความอนุสัญญาภาษีซ้อนโดยศาลภายในอย่างเคร่่งครัด ในส่วนของประเทศไทย จากการศึกษาแนวทางการตีความเงินได้จากค่าสิทธิตามอนุสัญญาภาษีซ้อนระหว่างประเทศไทยกับประเทศมอริเซียส พบว่า ในคดีดังกล่าว กรมสรรพากรไทยได้มีการอ้างอิงถึงพระราชบัญญัติลิขลิทธิ์ พ.ศ. 2537 ซึ่งเป็นกฎหมายภายใน (นอกจากกฎหมายภาษี) มาประกอบการตีความอนุสัญญาภาษีซ้อน ซึ่งการตีความในลักษณะดังกล่าวน่าจะเป็นการตีความข้อตกลงระหว่างประเทศที่ขัดต่อหลักการตีความในอนุสัญญากรุงเวียนนาว่าด้วยการตีความสนธิสัญญา ค.ศ. 1689 และข้อ 3 (2) ในอนุสัญญาต้นแบบของ OECD; Double taxation convention is a binding contract between the two countries in accordance with international law, so the interpretation of double tax conventions must be interpreted in accordance with the guidelines set forth in Sections 31-33 of the Vienna Convention on the Law of Treaties 1969 and the second paragraph of Article 3 of the OECD Model Convention under which both state governments must interpret them meaning of words in the treaty, context of those words and the purpose of the treaty in good faith. Vienna Convention does not specify that a state party may involve the provisions of its domestic law as justification for its failure to perform a treaty. This study found that countries still have no guidelines to interpret tax Convention clearly. Although there are guidelines in the interpretation defined in the Vienna Convention and the OECD Model Convention but such guidelines have nit reconized as a primary practice in strictly interpretation of Conventions Double Taxation by the domestic court. In Thailand, the interpretation of income from royalties case study in relation to Double Taxation Convention between Thailand and Republic of Mauritius found that Thai Revenue Depertment has referred to the Copyright Act 2537 which is the provisions of demestic law (other than tax law) to the interpretation of Double Taxation Conventions. Such interpretation of international agreement should conflict with the interpretation principles of the Vienna Convention on the interpretation of treaties 1689 and the second paragraph of Article 3 of the OECD Model Convention. 2011-01-01T00:00:00Z