https://has.hcu.ac.th/xmlui/handle/123456789/46 2026-06-20T09:40:45Z https://has.hcu.ac.th/xmlui/handle/123456789/5677 Title: การวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณากับการบริการพยาบาลในยุคอาเซียน Authors: กมลทิพย์ ขลังธรรมเนียม; Kamontip Khungtumneam Abstract: การวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณา เป็นการวิจัยที่มีรากฐานมาจากศาสตร์สาขาทางมานุษยวิทยา (anthropology) และทางสังคม (sociology) ที่มุ่งอธิบายวิถีชีวิตขนบธรรมเนียมประเพณีหรือวัฒนธรรมที่เฉพาะของสังคมหนึ่ง เพื่อให้รู้จักวัฒนธรรมของบุคคลนั้น ๆ ได้อย่างลึกซึ้ง (งามพิศ สัตย์สงวน, 2547, Spradley, 1979) ในปัจจุบันการวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณา เป็นการวิจัยที่ได้รับความสนใจอย่างมากโดยเฉพาะระบบบริการพยาบาลของพยาบาลวิชาชีพ เนื่องจากปัจจุบันระบบการพยาบาลในประเทศไทยกำลังเตรียมความพร้อมสู่ประชาคมอาเซียน ทำให้ผู้นำในองค์กรวิชาชีพทางการพยาบาลต้องเร่งปรับวิธีคิดให้คนในองค์กรเห็นความสำคัญกับการให้บริการบนพื้นฐานความแตกต่างทางวัฒนธรรม ให้บริการด้วยความเข้าใจวิถีของบุคคล เข้าใจวัฒนธรรมด้านสุขภาพของบุคคลนั้น ๆ รวมถึงการใช้กลวิธีสร้างปฏิสัมพันธ์กับผู้รับบริการ และการปฏิบัติการพยาบาลแบบองค์รวม เพื่อให้ผู้รับบริการได้รับบริการที่ตรงตามความต้องการและพยาบาลเข้าถึงวิถีชีวิตตรงตามวัฒนธรรมของผู้รับบริการ ดังนั้น พยาบาลจึงจำเป็นต้องเรียนรู้และมีความเข้าใจระเบียบวิธีการวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณา เพื่อให้สามารถเรียนรู้การให้ความหมาย ความรู้สึกนึกคิด ปัญหา ความต้องการของผู้รับบริการเพื่อพัฒนาระบบบริการการพยาบาลในยุคอาเซียนได้อย่างทันต่อเหตุการณ์บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่ออธิบายถึง (1) การเข้าสู่ประชาคมอาเซียน : การบริการพยาบาล (2) การวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณา เครื่องมือทำความเข้าใจวัฒนธรรมอาเซียน และ (3) การใช้งานวิจัยเชิงชาติพันธุ์วรรณาเพื่อเตรียมระบบบริการการพยาบาลสู่สังคมอาเซียนซึ่งจะช่วยให้พยาบาลทราบถึงกระบวนการวิจัยชาติพันธุ์วรรณาและสามารถนำมาประยุกต์ใช้ในการพยาบาลได้; Ethnography Research is a research based on Anthropology and Sociology which intend to explain the way of life, custom, tradition or culture in particular on one society. Nowadays, Ethnographic Research is a very interesting research especially in nursing service system because it related to nursing service system which prepares to ASEAN community across different culture and beliefs of the clients. Therefore, it is necessary for nurses providing appropriate to understand and ethnographic research method in order to better understand client’s needs and to improve nursing service system preparing ASEAN come. The objectives are to explain about four objects. First, ASEAN community: Nursing Service System. Second, ethnographic research tool of understand ASEAN culture. And finally, Application of ethnographic research to nursing service system preparing for ASEAN community. This article will guide nurses to understand methods of ethnographic research and to apply for improving nursing service system. Description: สามารถเข้าถึงบทความฉบับเต็ม (Full Text) ได้ที่ : https://he01.tci-thaijo.org/index.php/JRTAN/article/view/18428/16205 2013-01-01T00:00:00Z https://has.hcu.ac.th/xmlui/handle/123456789/5669 Title: ปัจจัยทำนายสมรรถนะการพยาบาลด้วยหัวใจของนักศึกษา คณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ Authors: วนิดา ดุรงค์ฤทธิชัย; พัชรี รัศมีแจ่ม; จริยา ทรัพย์เรือง; Vanida Durongrittichai; Patcharee Rasamejam; Jariya Supruang Abstract: การวิจัยเชิงสำรวจมีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาสมรรถนะการพยาบาลด้วยหัวใจและปัจจัยที่มีผลต่อสมรรถนะการพยาบาลด้วยหัวใจของนักศึกษาคณะพยาบาลศาสตร์ มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาชั้นปีที่ 3 และ 4 ทุกคน จำนวน 373 คน เครื่องมื่อวิจัยเป็นแบบสอบถามที่ผ่านการตรวจสอบความตรงจากผู้เชี่ยวชาญ 3 ท่า ค่าสัมประสิทธิ์แอลฟาครอนบัคทั้งฉบับ 0.85 วิเคราะห์ข้อมูลด้วยร้อยละ ค่าเฉลี่ยเลขคณิต ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐานและสถิติวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณ ผลการศึกษา พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง อายุ 19-21 ปี ศึกษาในชั้นปีที่ 4 เกรดเฉลี่ยสะสม 3 ขึ้นไป รายได้ 5,000-10.000 บาทต่อเดือน รับรู้ถึงความรักความผูกพันในครอบครัวระดับมาก ทำกิจกรรมระหว่างเรียน มีคอมพิวเตอร์ส่วนตัวและใช้งานทุกวัน ใช้อินเตอร์เน็ตช่วงนอกเวลาเรียนและใช้ทุกวัน โดยมากรับรู้คุณลักษณะเชิงวิชาชีพในระดับมาก (x̄ = 0.43, SD= 0.51) โดยรับรู้การมีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่นมากที่สุด (x̄ = 4.02, SD = 0.43) โดยรับรู้เรื่องความเอื้ออาทรมากที่สุด (x̄ = 4.18, SD = 0.48) รองลงมา คือ ความรับผิดชอบ (x̄ = 3.98, SD = 0.47) และการทำงานร่วมกับผู้อื่น (x̄ = 3.95, SD = 0.55) ปัจจัยที่สามารถทำนายสมรรถนะการพยาบาลด้วยหัวใจอย่างมีนัยสำคัญ คือ การรับรู้เกี่ยวกับคุณลักษณะในวิชาชีพของตนเอง องค์ประกอบย่อยของการรับรู้ตนเองต่อคุณลักษณะในวิชาชีพที่ทำนายได้ คือ การทำกิจกรรม ปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่น ความถนัดทางการพยาบาลที่แฝงอยู่ภายในตน และความคิดคิดก้าวหน้า สมการทำนายในรูปคะแนนมาตรฐาน คือ Z (สมรรถนะการพยาบาลด้วยหัวใจ) = 0.24 (การเข้าร่วมกิจกรรมระหว่างเรียนและสิ่งสนับสนุนการเรียน) + 0.12 (ความถนัดทางการพยาบาลที่แฝงอยู่ภายในตน) + 0.17 (ปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่น) + 0.13 (ความคิดก้าวหน้า) โดยทั้งการทำกิจกรรม ปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่น ความถนัดทางการพยาบาลที่แฝงอยู่ภายในตนและความคิดก้าวหน้าร่วมกันทำนายสมรรถนะการพยาบาลด้วยหัวใจร้อยละ 29 การวิจัยมีข้อเสนอแนะว่าควรนำปัจจัยทำนายที่ได้ไปออกแบบกิจกรรมการเรียนการสอนทั้งในรายวิชาทฤษฎีและปฏิบัติทุกวิชาและออกแบบกิจกรรมเสริมหลักสูตรให้เกิดคุณลักษณะตามอัตลักษณ์ที่ต้องการอย่างต่อเนื่อง; The objectives of this survey research were to examine the potential factors that have influenced the humanized nursing care efficacy of the Nursing students of Huachiew Chalermprakiet University. The sample included total 373 junior and senior nursing students. The questionnaires contained four parts as follows; Part I general information, Part II self-perception of nursing professional characteristics, Part Ill perception of peer characteristics on learning assistance, and lastly Part IV self-perception of humanized nursing care efficacy. The validity was assessed by three (3) experts and reliability that was calculated using the Cronbach Alpha-Coefficient is 0.849. The percentage, mean, standard deviation and multiple regression analysis were the statistical tools employed. The results showed that most of the respondents who are female, age between 19-21 years, senior students status, with GPA more than level 3, and income per month of 5,000-10,000 baht, perceived the warming in their families in high level, doing more activities between learning, using personal computer everyday, and using internet dialing for research. The majority of them perceived their nursing professional efficacy in high level (x̄ = 4.43, SD = 0.51), especially in human interaction aspect (x̄ = 4.02, SD = 056). They perceived their humanized nursing care efficacy in high level (x̄ = 4.03, SD = 0.43), especially in caring (x̄ = 4.18, SD = 0.48), responsibility (x̄= 3.98 SD = 0.47) and working with health care team aspects (x̄= 3.95, SD = 0.55), respectively. The predicting significantly influencing the humanized nursing care efficacy is the perception in nursing care efficacy. In this efficacy, doing more activities between learning, human interaction, laten nursing aptitude, and progressive thinking, respectively, altogether predict humanized nursing care efficacy. The predicting equation could be expressed humanized nursing care) = 0.24 (doing more activities between learning) + 0.12 (latent nursing aptitude) + 0.17 (human interaction) + 0.13 (progressive thinking). All of them could predict the humanized nursing care efficacy in 29 percentage. The research suggested that predictive factors should be applied to design the schooling activities for overall theoretical and practical subjects, as well as curricular activities to enhance the humanized nursing care efficacy of nursing students continuously to develop the desired identification objectively. 2013-01-01T00:00:00Z https://has.hcu.ac.th/xmlui/handle/123456789/5666 Title: การติดเชื้อของทางเดินปัสสาวะในสตรีตั้งครรภ์ Authors: กนกพร นทีธนสมบัติ; Kanokporn Nateetanasombat Abstract: การติดเชื้อทางเดินปัสสาวะเป็นปัญหาหนึ่งที่พบบ่อยในขณะตั้งครรภ์ ทั้งนี้เนื่องจากการตั้งครรภ์ก่อให้เกิดการเปลี่ยนแปลงทางด้านร่างกาย ซึ่งระบบทางเดินปัสสาวะเป็นระบบหนึ่งที่มีการเปลี่ยนแปลงในขณะตั้งครรภ์ การเปลี่ยนแปลงของระบบทางเดินปัสสาวะเป็นผลมาจากระดับฮอร์โมนเอสโตรเจนและโปรเจสเตอโรนที่สูงขึ้น การถูกกดของกระเพาะปัสสาวะและท่อไตจาการขยายตัวของมดลูก ตลอดจนปริมาณเลือดไหลเวียนที่เพิ่มมากขึ้น ซึ่งสิ่งต่าง ๆ เหล่านั้นล้วนเป็นปัจจัยที่ก่อให้เกิดการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะในขณะตั้งครรภ์ อาการและอาการแสดงของการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะที่พบ ได้แก่ ปัสสาวะแสบขัด ปัสสาวะขุ่น หรือปัสสาวะมีเลือดปนร่วมกับมีอาการปวดบริเวณหัวเหน่า หากมีการติดเชื้อของทางเดินปัสสาวะสามารถนำไปสู่การเกิดภาวะแทรกซ้อนของทารกในครรภ์และมารดาได้แก่ น้ำหนักตัวน้อย การคลอดก่อนกำหนด หรือทารกเจริญเติบโตช้าในครรภ์ การคัดกรองการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะโดยการเพาะเชื้อเป็นสิ่งจำเป็นที่พยาบาลและบุคลากรทางด้านสุขภาพจะต้องให้ความสำคัญแก่สตรีตั้งครรภ์ได้เป็นอย่างมาก อย่างไรก็ตาม สิ่งสำคัญที่สุด คือการป้องกันการเกิดการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะไม่ให้เกิดขึ้น ซึ่งวิธีการได้แก่ เรื่องของสุขอนามัย การแต่งกาย การดื่มน้ำและอาหาร การขับถ่ายปัสสาวะ การใช้ยาปฏิชีวนะ และการดูแลสุขภาพของร่างกายให้แข็งแรงจึงเป็นสิ่งที่สำคัญอย่างยิ่ง ดังนั้น การมารับบริการตรวจครรภ์ในสถานบริการพยาบาลเป็นประจำของสตรีตั้งครรภ์ ทั้งนี้เพราะสตรีตั้งครรภ์จะได้รับการประเมินภาวะสุขภาพ การตรวจรักษาและได้รับการพยาบาลได้อย่างทันท่วงทีซึ่งจะส่งผลให้มารดาและทารกในครรภ์มีภาวะสุขภาพที่ดี; The urinary tract infection is a common problem of pregnancy. The reason is the physiological changes of the urinary tract system pregnancy. These changes result from increased level of estrogen and progesterone, compression of the bladder and ureters by the enlarged uterus, and increased blood volume. These factors induce the urinary tract infections during pregnancy. Symptoms of the urinary tract infections are dysuria, turbid urine, hematuria or suprapubic pain. In case of upper urinary tract infections, symptoms are high fever, shaking chills, and flank pain. It could lead to complications of the fetus and the mother, which are low birth weight, preterm delivery, intrauterine growth retardation. Nurses and health care provides should screen pregnant women for urinary tract infections by urine culture when they first come to visit for antenatal care. In case of having asymptomatic bacteriuria, those pregnant women should be treated promptly so that the complications of mother and fetus will be decrease tremendously. Nevertheless, the most important is the prevention of urinary tract infections, which regards hygiene, clothing, drinking water and diet, urination, antibiotics and the maintenance of a healthy body. Therefore, pregnant women should visit the health care center constantly in order to be assessed and treated and received nursing care promptly do that mother and fetus will be healthy afterward. 2013-01-01T00:00:00Z https://has.hcu.ac.th/xmlui/handle/123456789/5662 Title: รูปแบบการสร้างความตระหนักรู้สมรรถนะแห่งตนเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพของนักศึกษาในสถาบันอุดมศึกษาเอกชน Authors: วนิดา ดุรงค์ฤทธิชัย; หทัยชนก บัวเจริญ; ชนิกา เจริญจิตต์กุล; ทวีศักดิ์ กสิผล; ภัทรียา พันธุ์ทอง; กมลทิพย์ ขลังธรรมเนียม; Vanida Durongrittichai; Hathaichanok Buajaroen; Chanika Jaroenjitkul; Taweesak Kasiphol; Kamontip Khungtumneam Abstract: การวิจัยครั้งนี้ศึกษาความตระหนักรู้สมรรถนะแห่งตนและพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพ ปัจจัยระดับบุคคล ครอบครัวและสถาบันการศึกษาที่มีผลกับพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพและพัฒนารูปแบบการเสริมสร้างความตระหนักรู้สมรรถนะแห่งตน เพื่อการสร้างเสริมสุขภาพของนักศึกษามหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ รูปแบบการวิจัยใช้ทั้งการวิจัยเชิงปริมาณและคุณภาพ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักศึกษาชั้นปีที่ 2 จาก 12 คณะวิชาจำนวน 1,464 คน เครื่องมือวิจัยได้รับการรับรองจริยธรรมวิจัยประกอบด้วยแบบสอบถามและแนวคำถามสนทนากลุ่มที่ผ่านการตรวจสอบความแม่นตรงจากผู้เชี่ยวชาญ แบบสอบถามมีค่าความเชื่อมั่น 0.91 วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณด้วยค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน สหสัมพันธ์และการวิเคราะห์ถดถอยเชิงพหุ วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา ผลการวิจัยพบกว่ากลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่เป็นเพศหญิง (ร้อยละ 66.2) อายน้อยกว่า 20 ปีมากที่สุด (ร้อยละ 94.8) รายได้โดยมากอยุ่ระหว่าง 5,001-10,000 บาท (ร้อยละ 48.5) และร้อยละ 85.4 ระบุว่ารายได้พอใช้ นักศึกษาอาศัยอยู่หอพักนอกมหาวิทยาลัยมากที่สุด (ร้อยละ 52.2) โดยรวมแล้วกลุ่มตัวอย่างรับรู้ภาวะสุขภาพตนเอง สมรรถนะแห่งตนและอุปสรรคในการสร้างเสริมสุขภาพระดับปานกลาง มีพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพด้านการสร้างสัมพันธภาพมากทีสุด รองลงมา คือ ด้านการรับประทานอาหารและด้านอัตมโนทัศน์ ได้รับการสนับสนุนทางสังคมจากอาจารย์ระดับปานกลาง ขณะที่ได้รับการสนับสนุนทางสังคมจากเพื่อนและครอบครัวระดับมาก จากการศึกษาพบว่าพฤติกรรมสร้างเสริมสุขภาพเกิดจากอิทธิพลของ 1) การรับรู้ภาวะสุขภาพของตนเอง 2) การสนับสนุนทางสังคม 3) การรับรู้สมรรถนะแห่งตน 4) การรับรู้อุปสรรคในการสร้างเสริมสุขภาพ และ 5) อายุ โดยการรับรู้ภาวะสุขภาพของตนเอง การสนับสนุนทางสังคม การรับรู้สมรรถนะแห่งตน การรับรู้อุปสรรคในการสร้างเสริมสุขภาพและอายุร่วมกันอธิบายการเปลี่ยนแปลงของพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพได้ร้อยละ 19.9 รูปแบบการเสริมสร้างความตระหนักรู้สมรรถนะแห่งตนเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพจะต้องเน้นการสร้างการมีส่วนร่วมของมิติด้าน 1) การจัดกระบวนการเรียนการสอน 2) การใช้เพื่อนช่วยเพื่อน พี่ช่วยน้อง อาขารย์ช่วยนักศึกษา 3) การกำหนดกลุ่มเป้าหมายที่เสี่ยงต่อการขาดการดูแลสุขภาพ กำหนดกิจกรรมการสร้างเสริมสุขภาพตามบทบาทหน้าที่ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ขณะเดียวกันประสานการทำงานและติดตามผลการดำเนินงานเพื่อการสร้างเสริมสุขภาพเป็นระยะและต่อเนื่อง 4) การใช้สร้างกระแส การประชาสัมพันธ์และปริมาณของกิจกรรมที่สร้างการมีส่วนร่วมในกิจกรรมสร้างเสริมสุขภาพ 5) การสร้างสิ่งแวดล้อมที่พร้อมด้วยกิจกรรม วัสดุอุปกรณ์ เวลาและบรรยากาศของการสร้างเสริมสุขภาพ 6) การดำเนินงานตามบทบาทหน้าที่ของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องอย่างเด่นชัดเรื่องการสร้างเสริมสุขภาพและ 7) การส่งเสริมบทบาทของผู้ปกครองเพื่อสร้างเสริมสุขภาพนักศึกษา มีข้อเสนอแนะว่า มหาวิทยาลัยควรกำหนดนโยบายและแผนปฏิบัติงานด้านการสร้างเสริมสุขภาพทั้งในระยะสั้นและระยะยาว กำหนดหน่วยงานรับผิดชอบที่ชัดเจนในระดับมหาวิทยาลัย ระดับคณะวิชา และระดับหน่วยงานสนับสนุนโดยทำงานร่วมกันเป็นเครือข่าย นำรูปแบบและปัจจัยที่มีผลต่อการสร้างเสริมสุขภาพมากำหนดกิจกรรมแบบมีส่วนร่วมที่เหมาะสม สร้างแกนนำและต้นแบบของความตระหนักรู้ต่อสุขภาพระดับนักศึกษา ควรต่อยอดการศึกษาด้วยการวิจัยเชิงปฏิบัติการ การวิจัยเชิงคุณภาพหรือศึกษาวิจัยแบบไปข้างหน้า รวมทั้งควรศึกษาเปรียบเทียบความตระหนักรู้และพฤติกรรมการสร้างเสริมสุขภาพระหว่างคณะและระหว่างชั้นปี; The objective research were 1) to study self-efficacy and health promoting behavior, 2) to study individual, family, and institute levels affected to health promoting behavior, and 3) to develop the model of self-efficacy for health promoting behavior for students in Huachiew Chalermprakiet University. The research design composed of both quantitative and qualitative studies. The study sample were 1,464 of the second year students from 12 faculties. The instrument certified from ethic committee and examined by experts was comprised of questionnaire and guideline for focus group. The Cronbach's Alpha coefficient was 0.91. The quantitative data was analyzed by mean, standard deviation, correlation, and multiple regression. The qualitative data was evaluated by content analysis. The results showed that most of the respondents were female (66.2%), age less than 20 years (94.8%), income between 5,001-10,00 baht (48.5%), income enough for daily living (85.4%), live at the dormitory outside the university (52.2%). Many of them perceived their health, their self-efficacy and perceived-barrier in health promoting behavior in moderate level. They had health promoting behavior in the dimension of relationship, followed by eating habit, and self-concept. They perceived social support from their teachers in moderate level, while they perceived it from their friends and families in high level. Their health promoting behaviors were from the influence of 1) health perception 2) social support 3) self-efficacy 4) perceived health-barrier and 5) age. Most of them explained health promoting behavior 19.9%. The model of self-efficacy development for health promoting behavior should emphasize on participation of stakeholders in several dimensions: 1) educational process 2) self-help group activities students and their friends in the same and different year of study, and teachers 3) defined risk group who lack of health care and appropriate health activities by involvements to collaborate and continually follow health promoting behavioral changes 4) motivating and publicize various activities which inspire students to participate 5) creating university environment full of the interesting activities and instruments in the appropriate times. 6) evidently works of involvements in health motion, and 7) parent participation. The suggestions for this study were the university should determine health promoting policy and activity plans both in short and long term. Also, the health promoting department in university, faculty, and department levels were necessary and should work as health network. The model and predicting factors should be appropriately designed in health promoting activities. The student leaders and models of self-awareness should be enhanced. Last, action research, qualitative research, and prospective research should be employed to explore self-awareness and health promoting behavior in various aspects. 2013-01-01T00:00:00Z