การศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการซื้อหรือไม่ซื้อบัตรประกันสุขภาพของกลุ่มนักเรียน นักศึกษา จังหวัดสมุทรปราการ

Abstract

โครงการบัตรประกันสุขภาพเป็นโครงการที่รัฐจัดขึ้นเพื่อให้เป็นสวัสดิการด้านสังคม ให้กับประชาชนที่ยังไม่มีสวัสดิการด้านการรักษา ได้มีหลักประกันสุขภาพเพื่อการรักษา พยาบาลเมื่อยามเจ็บป่วย การเข้าร่วมโครงการบัตรประกันสุขภาพต้องอาศัยการมีส่วนร่วม ของประชาชน โดยการเสียค่าลงทะเบียนเพื่อการขอรับบัตรประกันสุขภาพ กลุ่มของ นักเรียน นักศึกษา ในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย อาชีวศึกษา และระดับอุดมศึกษา เป็น ประชาชนอีกกลุ่มหนึ่งที่รัฐมีความมุ่งหวังจะสร้างความคุ้มครองในเรื่องของสวัสดิการสุขภาพให้ ครอบคลุมในทุกกลุ่มระดับการศึกษาการเริ่มต้นของการขยายโครงการบัตรประกันสุขภาพใน ประชาชนกลุ่มนี้ ซึ่งเป็นกลุ่มประชากรที่รัฐยังไม่ได้มีการจัดสวัสดิการให้โดยตรงได้เริ่มขึ้น เมื่อปี 2539 ซึ่งการดำเนินงานจะประสบผลสำเร็จเพียงใดก็ต้องอาศัยการมีส่วนร่วมเป็น สำคัญ การวิจัยครั้งนี้มีความมุ่งหมายที่จะศึกษาปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการซื้อหรือไม่ซื้อบัตร ประกันสุขภาพ ในกลุ่มของนักเรียน นักศึกษาในระดับมัธยมปลาย อาชีวศึกษา และระดับ อุดมศึกษา ว่ามีตัวแปรใดบ้างที่จะมีผลต่อการเข้าร่วมโครงการบัตรประกันสุขภาพนักเรียน นักศึกษา เป็นการศึกษาสภาพทั่วไปของกลุ่มประชากร ได้แก่ เพศ อายุ ระดับการศึกษา และ ปัจจัยสนับสนุน ได้แก่ เศรษฐกิจของครอบครัว ความพอเพียงของรายได้ การมีสิทธิในสวัสดิการการรักษา ประวัติการเจ็บป่วย วิธีการรักษาและการเลือกใช้สถานพยาบาล การได้เคยรับรู้ข่าวสารงานประกันสุขภาพ การตัดสินใจได้ด้วยตนเอง ความพึงพอใจสถาน พยาบาลในเครือข่าย รวมทั้งปัจจัยความจำเป็นทางด้านสุขภาพ ได้แก่ การรับโอกาสเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยของตนเองพฤติกรรมการดูแลสุขภาพตนเอง ว่าตัวแปรใดบ้างที่จะมีผลต่อการซื้อหรือไม่ซื้อบัตรประกันสุขภาพ กลุ่มตัวอย่างเป็นนักเรียน นักศึกษาในระดับมัธยมศึกษา ตอนปลาย อาชีวศึกษา และอุดมศึกษา จำนวน 1,413 คน ซึ่งเป็นตัวแทนของนักเรียน นักศึกษา จำนวน 22,636 คน จากสถาบันการศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย อาชีวศึกษา และอุดมศึกษา ทั้งหมด 25 แห่ง ในจังหวัดสมุทรปราการ ผลการศึกษามีดังต่อไปนี้ 1. การศึกษาสภาพทั่วไปของกลุ่มนักเรียน นักศึกษาในระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย อาชีวศึกษา และอุดมศึกษา พบว่า นักเรียนมัธยมศึกษาตอนปลายมีจำนวนมากที่สุด รองลงมา เป็นนักเรียนอาชีวศึกษา และนักศึกษาในระดับอุดมศึกษา ตามลำดับ มีนักเรียน นักศึกษา เพศหญิงมากกว่าเพศชาย ส่วนใหญ่มีอายุน้อยกว่า 20 ปี นับถือศาสนาพุทธ การศึกษาปัจจัยที่จะ สนับสนุนการซื้อหรือไม่ซื้อบัตรประกันสุขภาพ พบว่า ครอบครัวของนักเรียน นักศึกษา ส่วนใหญ่มีรายได้ของครอบครัวมากกว่า 16,000 บาทต่อเดือน มีรายได้ที่มีความเพียงพอกับ ค่าใช้จ่ายในครอบครัวและยังมีเงินเหลือเก็บ นักเรียน นักศึกษา ร้อยละ 57.5 ยังเป็นผู้ที่ไม่มีสวัสดิการรักษาพยาบาล และในรอบ 5 ปีที่ผ่านมา มีผู้ที่ประสบกับภาวะการเจ็บป่วย ถึง ร้อยละ 85.1 โดยจะมีอาการเจ็บป่วยเล็กน้อยเป็นส่วนมาก ในกรณีที่ประสบสภาวะการเจ็บป่วย กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่จะเลือกใช้วิธีการรักษา ในคลีนิคและสถานพยาบาลเอกชน การรับทราบ ข้อมูลข่าวสารงานประกันสุขภาพ ร้อยละ 32.4 เป็นผู้ที่เคยได้รับฟังข่าวสารงานประกันสุขภาพ และยังมีความเข้าใจข่าวสารที่ได้รับอยู่ในระดับน้อยเป็นส่วนใหญ่ โดยข่าวสารที่ได้รับทราบจาก วิทยุ โทรทัศน์ และครูอาจารย์ เป็นส่วนใหญ่ ผู้ที่เคยได้รับข่าวสารงานประกันสุขภาพมาก กว่า 1 ครั้งมีเป็นจำนวนมาก (ร้อยละ 68.6) ความมีอิสระในการตัดสินใจได้ด้วยตนเองของ กลุ่มตัวอย่างที่มีแนวโน้มของการที่จะซื้อบัตรประกันสุขภาพมากกว่า ผู้ที่ต้องขอรับการปรึกษา จากผู้ที่ใกล้ชิด ซึ่งส่วนใหญ่ผู้ที่ให้คำปรึกษาจะเป็น พ่อ แม่ ผู้ปกครอง การรับรู้ประโยชน์ของ การมีบัตรประกันสุขภาพ พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ร้อยละ 68 รับรู้ประโยชน์ของการมี บัตรประกันสุขภาพ ความพึงพอใจในสถานพยาบาลของรัฐซึ่งเป็นสถานพยาบาลในโครงการ บัตรประกันสุขภาพ พบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ร้อยละ 32.8 มีความพึงพอใจอยู่ในระดับ ปานกลาง ในขณะที่มีผู้ตอบว่าไม่เคยใช้บริการในสถานพยาบาลของรัฐ ร้อยละ 37.2 การศึกษา ปัจจัยความจำเป็นทางสุขภาพที่มีอิทธิพลต่อการซื้อบัตรประกันสุขภาพ พบว่าการรับรู้โอกาส เสี่ยงต่อการเจ็บป่วยของตนเอง ส่วนใหญ่ของกลุ่มตัวอย่างยังมีการรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยอยู่ในเกณฑ์ระดับน้อย และพฤติกรรมการดูและสุขภาพของตนเอง พบว่า นักเรียน นักศึกษา ส่วนใหญ่ตระหนักถึงการที่จะมีการดูแลสุขภาพดีที่จะทำให้ไม่เกิดการเจ็บป่วยที่รุนแรง และสามารถหายเองได้เมื่อเกิดการเจ็บป่วย 2.ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อการซื้อหรือไม่ซื้อบัตรประกันสุขภาพ ผลการศึกษาพบว่า 2.1 ระดับการศึกษามีความสัมพันธ์กับการซื้อหรือไม่ซื้อบัตรประกันสุขภาพ อย่างมีระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 01 2.2 รายได้ของครอบครัวมีความสัมพันธ์กับการซื้อหรือไม่ซื้อบัตรประกันสุข ภาพอย่างมีระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 05 2.3 การรับรู้ของข่าวสารประชาสัมพันธ์งานบัตรประกันสุขภาพมีความสัมพันธ์ กับการซื้อหรือไม่ซื้อบัตรประกันสุขภาพอย่างมีระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 05 2.4 การตัดสินใจได้ด้วยตนเองมีความสัมพันธ์กับการซื้อหรือไม่ซื้อบัตรประกัน สุขภาพอย่างมีระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 001 2.5 การรับรู้ประโยชน์ของการมีบัตรประกันสุขภาพมีความสัมพันธ์กับการซื้อ หรือไม่ซื้อบัตรประกันสุขภาพอย่างมีระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 000 2.6 การรับรู้โอกาสเสี่ยงต่อการเจ็บป่วยของตนเองมีความสัมพันธ์กับการซื้อ หรือไม่ซื้อบัตรประกันสุขภาพอย่างมีระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ .05