Nitric oxide and atherosclerosis

Abstract

โรคหลอดเลือดตีบแข็งเป็นสาเหตุของโรคหัวใจและหลอดเลือด ซึ่งเป็นโรคที่ก่อให้เกิดปัญหาสาธารณสุขในทุกประเทศ ทั่วโลก โดยมักจะพบว่าการเกิดโรคที่หลอดเลือดแดงขนาดกลางและขนาดใหญ่ ซึ่งมีสาเหตุมาจากการทำงานที่ผิดปกติของเซลล์บุผนังหลอดเลือด ไนตริกออกไซด์เป็นสารที่มีคุณสมบัติเป็น endothelium-derived relaxing factor สามารถป้องกันการเกิดโรคตีบแข็งได้ โดยทำให้ผนังหลอดเลือดขยายตัวและทำงานในสภาวะสมดุล ยับยั้งการเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันของไขมันในหลอดเลือด ยับยั้งการเพิ่มจำนวนและการเคลื่อนที่ของเซลล์กล้ามเนื้อเรียบไม่ให้อุดตันทางเดินเลือด นอกจากนี้ยังยับยั้งการแสดงออกของโปรตีนที่เกี่ยวข้องกับการยึดเกาะของเม็ดเลือดขาวบริเวณผิวของเซลล์บุผนังหลอดเลือดและเซลล์กล้ามเนื้อเรียบ ส่งผลให้ลดการคั่งของเม็ดเลือดขาวในผนังหลอดเลือดทำให้มีการอักเสบลดลง พยาธิกำเนิดของโรคหลอดเลือดตีบแข็งเกิดจากการมีไขมันในเลือดสูง และไขมันเกิดปฏิกิริยาออกซิเดชันกับสารที่เป็นอนุพันธ์ของออกซิเจนส่งผลให้เซลล์บุผนังหลอดเลือดเกิดการบาดเจ็บ มีการอักเสบและเกิดกลไกกระตุ้นให้เม็ดเลือดขาวจับกินอนุภาคไขมันและสะสมอยู่ในผนังหลอดเลือด ส่งผลให้เกิดการหนาตัวหลอดเลือดกลายเป็น atherosclerotic plaques ปิดกั้นทางเดินเลือด และหากมีการแตกของ plaque ก็อาจทำให้เกิดลิ่มเลือดหลุดเข้าสู่ระบบไหลเวียนโลหิตไปอุดตันหลอดเลือดที่มมีขนาดเล็กทำให้เกิดภาวะแทรกซ้อน เช่น โรคกล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด โรคหลอดเลือดสมอง เป็นต้น และปัจจัยเสี่ยงที่ทำให้เกิดโรค เช่น ความดันโลหิตสูง เบาหวาน ไขมันในเลือดสูง การสูบบุหรี่ เพศชาย และความอ้วน ดังนั้น การรับประทานอาหารที่มีประโยชน์และการออกกำลังกายสม่ำเสมอจะเป็นทางหนึ่งที่จะช่วยป้องกันให้ห่างไกลจากโรคหลอดเลือดตับแข็ง

Atherosclerosis is a major cause of cardiovascular disease leading to worldwide health problem. Atherosclerosis is usually occurring in large and medium size of artery. Dysfunction of endothelial cells is the early stage of atherosclerosis. Nitric oxide is the endothelial-derived relaxing factor and anti-atherosclerotic effects including vasodilator, anti-oxidative, anti-proliferative and anti-adhesive. The pathogenesis of atherosclerosis is causing from oxidation of lipid circulation with reactive oxygen species leading to endothelial cell injury and inflammation. The inflammatory process stimulates leukocyte engulf lipid particles and accumulates in vascular wall. The accumulation of lipid and leukocyte beneath vascular wall induce atherosclerotic plaque to obstruct blood flow. The rupture of plaque is the cause of myocardial infraction and cerebrovascular disease. The risk factors of atherosclerosis including hypertension, diabetes, hyperlipidemia, tobacco, male and obesity. Healthy dietary and properly exercise are the option to prevent atherosclerosis.