คุณสมบัติการต้านอนุมูลอิสระและการออกฤทธิ์ทางชีวภาพจากสารสกัดใบต้นเนียมหูเสือ

Abstract

ต้นเนียมหูเสือ (Mexican mint) มีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า Plectranthus amboinicus (Lour.) Spreng เป็นพืชพันธุ์ไม้พุ่มที่มีการกระจายพันธุ์ในสภาพอากาศแบบเขตร้อนชื้นและกึ่งร้อนชื้น พบได้ทั่วไปในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ มีสรรพคุณทางยาที่ได้รับการบันทึกไว้ในตำรับยาสมุนไพร พื้นบ้านของไทย การเตรียมสารสกัดจากใบต้นเนียมหูเสือใช้วิธีการแช่ในตัวทำละลายที่มีความมีขั้วแตกต่างกันเป็นลำดับขั้น คือ เฮกเซน เอทิลอะซิเตท และเมทานอล มีค่าร้อยละการสกัดเท่ากับ 5.28, 3.77 และ 5.86 ตามลำดับ ความสามารถในการต้านอนุมูลอิสระของสารสกัดจากแต่ละชั้นของตัวทำละลาย พบว่าสารสกัดจากชั้นตัวทำลายเฮกเซน มีค่าการต้านอนุมูลอิสระดีที่สุด มีค่าความเข้มข้นของสารทดสอบที่ทำให้ปริมาณของอนุมูลอิสระเหลือครึ่งหนึ่ง (IC50) ด้วยวิธีทดสอบ DPPH และ ABTS scavenging เท่ากับ 1.58 + 0.10 และ 0.021 + 0.001 มิลลิกรัมต่อมิลลิลิตร ตามลำดับ รวมทั้งมีค่า การต้านอนุมูลอิสระต่อวิธี FRAP เท่ากับ 2.133 + 0.053 ไมโครโมลของ FeSO47H2O ต่อน้ำหนัก แห้ง 1 กรัมที่ใช้ในการสกัด ปริมาณรวมของสารประกอบฟีนอลิก และฟลาโวนอยด์ที่มากที่สุด พบใน ชั้นตัวทำละลายเฮกเซน มีค่าเท่ากับ 0.500 + 0.008 มิลลิกรัมของกรดแกลลิกต่อน้ำหนักแห้ง 1 กรัม ที่ใช้ในการสกัด และ 0.773 + 0.018 มิลลิกรัมของเควอซิตินต่อน้ำหนักแห้ง 1 กรัมที่ใช้ในการสกัด ตามลำดับ สารสกัดจากชั้นตัวทำละลายทั้งสามชนิดมีคุณสมบัติในการยับยั้งการเจริญเติบโตของเชื้อแบคทีเรียที่เป็นสาเหตุของการเกิดโรคในมนุษย์และเป็นสายพันธุ์แบคทีเรียที่ดื้อยาปฏิชีวนะ ได้แก่ Acinetobacter baumannii ( ATCC 19606) , Escherichia coli (ATCC 25922) และ Plesiomonas shigelloides การทดสอบกับความเป็นพิษต่อเซลล์ผิวหนังเพาะเลี้ยง ชนิด HaCaT ไม่ พบความเป็นพิษจากผลของสารสกัดที่ได้จากชั้นตัวทำละลายทั้งสามชนิด มีอัตราการรอดของเซลล์ ทดสอบมากกว่าร้อยละ 80 เมื่อใช้ช่วงความเข้มข้นของสารสกัดที่ 6.25-200 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตร สารสกัดจากที่ได้จากชั้นตัวทำละลายเอทิลอะซิเตทมีประสิทธิภาพในการสมานแผลของเซลล์ทดสอบ ดีที่สุด โดยความเข้มข้นของสารสกัดเท่ากับ 25 นาโนกรัมต่อมิลลิลิตร และสังเกตเห็นกลุ่มเซลล์เชื่อมต่อกันอย่างสมบูรณ์ในวันที่สองของการทดลอง ทางกลุ่มผู้วิจัยคาดหวังว่างานวิจัยนี้ จะเป็นข้อมูลพื้นฐานเพื่อพัฒนาความรู้ทางด้านเภสัชวิทยา และสามารถประยุกต์ใช้ในทางวิทยาศาสตร์การแพทย์ต่อไปได้

Mexican mint, scientifically known as Plectranthus amboinicus (Lour.) Spreng (PA), is a shrub-like plant that thrives in tropical and semi-tropical climates, widely found in Southeast Asia. It has medicinal properties documented in traditional Thai herbal remedies. The PA leave extract is prepared by sequential maceration techniques using the varying solvent polarities, including hexane, ethyl acetate, and methanol. The percentage of extraction yield can calculate to be 5.28, 3.77, and 5.86 respectively. The hexane extract exhibited the highest antioxidant activity, with halfmaximum inhibitory concentration at 50% (IC50) values of 1.58 ± 0.10 and 0.021 ± 0.001 mg/mL in DPPH and ABTS scavenging assay, respectively.TheFRAP value can calculate to be 2.133 ± 0.053 mol FeSO4 ·7H2O gram-1 dry material. The highest total phenolic and flavonoid contents were determined in the hexane extract with 0.500 ± 0.008 mg of gallic acid gram-1 dry material and 0.773 ± 0.018 mg of quercetin per gram-1 dry material, respectively. The PA leave extracts prepared using various solvents exhibited potent antibacterial activity against antibiotic-resistant strains of Acinetobacter baumannii (ATCC 19606), Escherichia coli (ATCC 25922), and Plesiomonas shigelloides. In vitro cytotoxicity assays, HaCaT cells revealed non-significant toxicity at concentrations ranging from 6.25 to 200 ng/mL. Furthermore, the ethyl acetate extract demonstrated promising wound-healing properties, promoting cell migration, and complete closure at a concentration of 25 ng/mL. These findings suggest that P. amboinicus possesses valuable pharmacological properties and warrants further investigation for potential therapeutic applications.