มหาวิทยาลัยสีเขียว

Abstract

จากการศึกษารูปแบบการจัดการสิ่งแวดล้อมของมหาวิทยาลัยสีเขียวชั้นนำทั้งในประเทศและต่างประเทศ ได้แก่ มหาวิทยาลัยคอนเนคทิคัต ประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งได้รับการจัดอันดับโดย UI Greenmetric World University Ranking ให้เป็นมหาวิทยาลัยสีเขียวอันดับที่ 1 ของโลก เมื่อปี พ.ศ. 2555 และมหาวิทยาลัยมหิดล ศาลายา ที่ได้รับการจัดอันดับให้เป็นมหาวิทยาลัยสีเขียวอันดับที่ 1 ของประเทศไทย ตลอดจนการดำเนินงานด้านสิ่งแวดล้อมของมหาวิทยาลัยชั้นนำต่าง ๆ สามารถวิเคราะห์ปัจจัยความสำเร็จของการก้าวสู่การเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียวได้ 5 ปัจจัย ประกอบด้วย ปัจจัยที่ 1 การกำหนดนโยบายด้านสิ่งแวดล้อมต้องมีความชัดเจนในการมุ่งสู่การเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียว และครอบคลุมประเด็นด้านสิ่งแวดล้อมต่าง ๆ ได้แก่ การปรับปรุงโครงสร้างพื้นฐาน การลดการใช้พลังงาน การจัดการปัญหาการเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ การจัดการของเสีย การจัดการทรัพยากรน้ำ การปรับปรุงระบบการขนส่ง การจัดการศึกษาและวิจัย และการสร้างความรู้ความตระหนัก ปัจจัยที่ 2 การมีส่วนร่วมของบุคลากรภายในและพื้นที่บริเวณโดยรอบสถาบันการศึกษา ตลอดจนการแต่งตั้งคณะทำงานซึ่งประกอบด้วยผู้บริหรและบุคลากรที่เกี่ยวข้อง เพื่อดำเนินการตามนโยบาบด้านสิ่งแวดล้อมในแต่ละด้านอย่างชัดเจน ปัจจัยที่ 3 การกำหนดตัวชี้วัด เป้าหมาย และการติดตมประเมินผลการดำเนินโครงการ/กิจกรรมตามนโยบายสิ่งแวดล้อมในแต่ละด้านของแต่ละปีอย่างชดเจนและสะท้อนถึงการเปลี่ยนแปลงและความสำเร็จของการจัดการสิ่งแวดล้อมภายในมหาวิทยาลัย ปัจจัยที่ 4 การบูรณาการกิจกรรม/โครงการด้านสิ่งแวดล้อมเข้ากับการดำเนินงานตามพันธกิจในแต่ละด้าน โดยต้องครอบคลุมด้านการเรียนการสอน การวิจัย การบริการวิชการ กิจกรรมพัฒนานักศึกษา ตลอดจนการออกแบบทางด้านภูมิสถาปัตย์ที่คำนึงถึงความเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและลดการใช้พลังงาน และปัจจัยที่ 5 การพัฒนาเพื่อเพิ่มศักยภาพในด้านการจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างต่อเนื่อง ตลอดจนการนำองค์ความรู้และเครื่องมือใหม่ๆ มาใช้ เช่น การจัดซื้อจัดจ้างสีเขียว การจัดทำคาร์บอนฟุตพริ้นท์ขององค์กร เป็นต้น ซึ่งหากมหาวิทยาลัยใดได้มีการจัดการสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมกับบริบทของตนเองอย่างต่อเนื่องและดำเนินการตามปัจจัยความสำเร็จดังกล่าวข้างต้น ก็จะเป็นมหาวิทยาลัยสีเขียวที่มีการจัดการทรัพยากรอย่างมีประสิทธิภาพและมีความยั่งยืนต่อไป

The study on environmental management of green university in the country and abroad including University of Connecticut, United Stated, that has been ranked as one of world’s green university in 2012 by UI Greenmetric World University Ranking and Mahidol University, Salaya campus, that has been ranked as one of the Thailand’s green university, as well as the environmental management of other universities. Revealed five success factors for becoming a green university including; 1) clearly determination of environmental policies on six issues as aforementioned, 2) public participation and establishment of working team from all concerned persons for the implementation, 3) determination of performance indicators and goals, monitoring and clearly performance evaluation on all points of environmental policies in each year by reflection to the change and the success of the environmental management in the university, 4) integration between environmental activities with learning, researches, academic services, student activities, and landscape architecture design for being environmental friendly and reducing energy use, and 5) continuous development and enhancement potential of environmental management together with application of new knowledge and tools such as green purchasing and carbon footprint for organization. Finally, a university will be able to become the green university when they are managed appropriately and continuously by using five success factors as aforementioned.