ภาวะโภชนาการและพฤติกรรม 3 อ. ของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน

Abstract

การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางมีวัตถุประสงค์เพื่อสำรวจภาวะโภชนาการ และพฤติกรรม 3 อ. (การบริโภคอาหาร การออกกำลังกาย และอารมณ์) รวมทั้งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรม 3 อ. และปริมาณพลังงานที่ได้รับจากการบริโภคอาหารต่อวันกับภาวะโภชนาการของอาสาสมัครสาธารณสุขประจำหมู่บ้าน (อสม.) อำเภอหนึ่งในจังหวัดฉะเชิงเทรา จำนวน 310 คน มาจากการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบไค-สแควร์ ผลการวิจัยพบว่า อสม. มีภาวะโภชนาการตามค่าดัชนีมวลกายอยู่ในภาวะน้ำหนักเกิน ร้อยละ 22.26 ภาวะอ้วน ร้อยละ 45.80 ตามเกณฑ์อ้วนลงพุง อยู่ในภาวะอ้วนลงพุง ร้อยละ 70.65 มีค่าเฉลี่ยคะแนนความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรม 3 อ. อยู่ในระดับสูง และมีค่าเฉลี่ยพฤติกรรม 3 อ. อยู่ในระดับปานกลางร้อยละ 55.16 ได้รับปริมาณพลังงานจากการบริโภคอาหารต่อวันเกินเกณฑ์มาตรฐาน ความรู้เกี่ยวกับพฤติกรรม 3 อ. และพฤติกรรม 3 อ. ไม่มีความสัมพันธ์กับภาวะโภชนาการตามค่าดัชนีมวลกายและตามเกณฑ์อ้วนลงพุง แต่ปริมาณพลังงานที่ได้รับจากการบริโภคอาหารต่อวันมีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติกับภาวะโภชนาการตามค่าดัชนีมวลกายและตามเกณฑ์อ้วนลงพุง (p-value < 0.05) และยังพบว่าพฤติกรรมการเติมเครื่องปรุงรสในอาหาร การออกกำลังกายต่อเนื่องอย่างน้อยวันละ 30 นาที และการนั่งๆ นอนๆ ดูโทรทัศน์ มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ กับภาวะโภชนาการตามค่าดัชนีมวลกาย (p-value < 0.05) การกินผลไม้วันละ 2-3 ส่วน การหลีกเลี่ยงเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ มีความสัมพันธ์อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ กับภาวะโภชนาการตามเกณฑ์อ้วนลงพุงของ อสม. (p-value < 0.05)

The purpose of this cross sectional survey research was to study the nutritional status of 3 E’s behavior (eat-food consumption, exercise-physical activity, and emotional mental health). The relationship of the knowledge of 3 E’s behavior, the energy intake from consumption of food per day and nutritional status of village health volunteers (VHVs) was also studied. The survey sample of 310 VHVs in a District, Chachoengsao Province was selected by stratified random sampling technique. Data was obtained by using questionnaire, food recording, a body mass index and a waist circumference. Data was analyzed by frequency, percentage, means, standard deviation, and chi-square test. Results showed that the prevalence of overweight, obesity, and abdominal obesity of the VHVs was 22.26%, 45.80% and 70.65%, respectively. The mean score of the knowledge of 3 E’s behavior was in the good level and the 3 E’s behavior was in the medium level. The energy intake from consumption of food per day more than the standard was 55.16% As to the knowledge of 3 E’s behavior, the result showed no statistical significant relationship with the nutritional status following the body mass index and the abdominal obesity of the VHVs. The energy intake from consumption of food per day had statistically significant relationship (p-value <0.05) with the nutritional status following the body mass index and the abdominal obesity of the VHVs. The results of 3 E’s behavior in each item indicated that the use of seasoning in food, the physical activity at least 30 min/day, TV watching had statistically significant relationship (p-value <0.05) with the nutritional status following the body mass index of the VHVs. The fruit consumption of 3-4 part/day, the avoiding of beverage had statistically significant relationship (p-value < 0.05) with the nutritional status following the abdominal obesity of the VHVs.