แนวคิด กระบวนการ และสถานการณ์ การรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรมในประเทศไทย

Abstract

งานวิจัยเรื่อง แนวคิดและกระบวนการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรม มีวัตถุประสงค์หลัก 2 ประการ คือ การศึกษาแนวคิดและกระบวนการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรม ศึกษาทั้งขององค์กรภาครัฐและภาคเอกชน และอีกประการหนึ่ง คือ การค้นหาแนวทางที่จะพัฒนาการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรมให้สามารถคุ้มครองสวัสดิภาพเด็กได้มากขึ้น ทั้งนี้เนื่องมาจากข้อมูลพื้นฐานที่ปรากฏมีเด็กกำพร้า/ถูกทอดทิ้งอยู่ในสถานสงเคราะห์ของกรมประชาสงเคราะห์เป็นจำนวนมาก และมิได้มีแนวโน้มจะลดลง แม้จะมีผู้ยื่นความจำนงขอรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรมในแต่ละปีเป็นจำนวนมากก็ตาม ผลการวิจัยจากการเก็บข้อมูลแหล่งต่าง ๆ อันได้แก่ ข้อมูลจากการสัมภาษณ์เจ้าหน้าที่ภาครัฐและภาคเอกชนเกี่ยวกับแนวคิดและกระบวนการรับเด็กเป็นบุตรบุญธรรม การสัมภาษณ์ครอบครัวบุญธรรมและจากเอกสารงานวิจัยและรายงานต่าง ๆ รวมทั้งการดำเนินงานของงานอื่นที่มิได้เกี่ยงข้องโดยตรงกับการจัดหาครอบครัวบุญธรรม แต่มีความสัมพันธ์ที่ใกล้ชิดกันด้วย นำมาสู่การวิเคราะห์แนวคิดและกระบวนการรับเด็กที่จะได้กล่าวต่อไป ทั้งนี้ เพื่อให้ประโยชน์ทั้งหมดตกอยู่กับเด็กกำพร้า/ถูกทอดทิ้ง ซึ่งมีความจำเป็นจะต้องเข้าสู่ครอบครัวโดยเร็วที่สุดต่อไป

The objectives of this study were: (1) to study child adoption, concept and process of both Social Work Department (government sector) and Non-Government Organization (private sector) and (2) to find solution and conclusion to develop child adoption process in order to advocate orphan and homeless children effectively. Data were gathered by (1) interviewing administrators of child adoption organization and (2) using questionnaires for officers concerning child adoption process from both government and private sectors. Findings: 1. Both administrators and officers from government and private organization were not different in knowledge, basic concept and consideration strategies of child advocacy and adoption. 2. Foreign and Thai families were different in emphasizing family orientation, which in fact, was an essential activity in adoption process. All foreign families considered it necessary while most Thai families did not. 3. Government and private sectors were different in working process. Government in naturally divided adaptation process into segments, operation of orphan and homeless child shelter were apart from operation of family screening and selection: while private sectors, based on holistic concept, included child care and family screening in one process. 4. Phenomena occurred as obstructions of homeless child advocacy and adoption process, such as; children in orphan homes still had less opportunities to get family; Thai families selected children according to their preferences rather than for children sakes; and family orientation, after-adoption and follow-up services had not been fully brought into action.