ผลของโปรแกรมการวางแผนจำหน่ายต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและภาวะสุขภาพของผู้ป่วยสูงอายุที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวที่เข้ารับการรักษาในโรงพยาบาลศูนย์เขตภาคกลาง

Abstract

การวิจัยครั้งนี้ เป็นการวิจัยเพื่อศึกษาผลของโปรแกรมการวางแผนจำหน่ายต่อพฤติกรรมการดูแลตนเองและภาวะสุขภาพของผู้ป่วยสูงอายุที่มีภาวะหัวใจล้มเหลว โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อเปรียบเทียบพฤติกรรมการดูแลตนเองและภาวะสุขภาพของผู้ป่วยสูงอายุที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวก่อนและหลังที่ได้รับโปรแกรมการวางแผนจำหน่าย เลือกกลุ่มตัวอย่างแบบเฉพาะเจาะจง (Purposive sampling) คือ ผู้ป่วยสูงอายุที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวที่เข้ารับการรักษาที่แผนกผู้ป่วยในอายุรกรรมทั้งชายและหญิง จำนวน 50 ราย แบ่งเป็นกลุ่มควบคุม 25 ราย และกลุ่มทดลอง 25 ราย เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูล คือ แบบประเมินพฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยสูงอายุที่มีภาวะหัวใจล้มเหลว และประเมินภาวะสุขภาพผู้ป่วยสูงอายุที่มีภาวะหัวใจล้มเหลว ที่ผู้วิจัยสร้างขึ้นจากการทบทวนวรรณกรรม ตรวจสอบคุณภาพของแบบสอบถามโดยผู้ทรงคุณวุติจำนวน 5 ท่าน ได้ค่าดัชนีความตรงตามเนื้อหา (Content validity index : CVI) เท่ากับ 1.00 ทั้ง 2 ฉบับ แล้วนำมาหาค่าความเชื่อมั่น โดยใช้สูตรของคูเตอร์-ริชาร์ดสัน 20 ได้เท่ากับ 0.81 และ 0.80 ตามลำดับ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยการหาร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ทดสอบสมมติฐานโดยใช้สถิติ Independent t-test และ paired t-test ผลการศึกษาพบว่า พฤติกรรมการดูแลตนเองของผู้ป่วยสูงอายุที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวภายหลัง การทดลองกลุ่มทดลองมีพฤติกรรมการดูแลตนเองดีกว่ากลุ่มควบคุม อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ 9t=5.84, p< .05) ในส่วนของภาวะสุขภาพของผู้ป่วยสูงอายุที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวนั้นหลังการทดลองระหว่างกลุ่มทดลองกับกลุ่มควบคุมไม่แตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t=1.03, p > .05) แต่จะพบว่าภาวะสุขภาพก่อนและหลังการให้โปรแกรมการวางแผนจำหน่ายในกลุ่มทดลอง มีความแตกต่างกันอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ (t= 8.64, p < .05) นั่นแสดงให้เห็นว่า การวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยรูปแบบ D-METHOD สามารถส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลตนเองและภาวะสุขภาพของผู้ป่วยสูงอายุที่มีภาวะล้มเหลวให้ดีขึ้น ดังนั้นพยาบาลสามารถนำโปรแกรมการวางแผนจำหน่ายผู้ป่วยสูงอายุที่มีภาวะหัวใจล้มเหลวไปใช้เป็นแนวทางในการส่งเสริมพฤติกรรมการดูแลตนเองและภาวะสุขภาพที่เป็นประโยชน์ต่อไป

The objective of this research was to compare the self-care behavior and health status in older people with heart failure between control and experimental group, Fifty patients with heart failure from medical ward were equally divided into two groups. The control group received routine care while experimental group received D-METHOD Discharge Planning for Heart Failure Patients Program. The researchers developed the self-care behavior and the health status questionnaire for elderly people with heart failure from literature review. The instruments were validated by five experts, Reliability of both instruments was acceptable KR-20 = .81 and .80 respectively. Data were analyzed using descriptive statistics, Independent t-test and paired t-test. The results revealed that experimental group showed significantly higher self-care behaviors (t=5.84, p <.05) than control group, but health status were not different (t=1.03, p>.05) from the control group and health status were not different (t=1.03, p>.05) from the control group, but health status in experimental group after the intervention were significantly higher that before the intervention (t=8.64, p<.05). The indicate that the D-METHOD discharge Planning for Heart Failure Patients Program can promote better self-care behavior. Nurses are encouraged to apply this procedure to heart failure patients.