ความหลากชนิด องค์ประกอบทางเคมีและเส้นใยของข่าในจังหวัดสมุทรปราการ

Abstract

การศึกษาความหลากชนิดและการใช้ประโยชน์ของข่าในอำเภอบางบ่อ อำเภอบางพลี อำเภอบางเสาธง และ อำเภอเมืองสมุทรปราการดำเนินการระหว่างเดือนมิถุนายนถึงสิงหาคม พ.ศ. 2566 ผลการศึกษาได้พบข่า 2 ชนิด ได้แก่ ข่าหลวง (Alpinia galanga (L.) Willd.) และข่าแดง (Alpinia siamensis K. Schum.) พบว่าเหง้าข่าแดงมี กลิ่นหอมแรงกว่าเหง้าข่าหลวง จึงนิยมนำมาใช้เป็นอาหารมากกว่า นอกจากนี้ข่าแดง (เหง้า และดอก) พบปริมาณ สารต้านอนุมูลอิสระและสารฟีนอลิกสูงกว่าข่าหลวง ทำให้มีสมบัติต้านอนุมูลอิสระดีกว่า เมื่อศึกษาสมบัติของเส้นใยข่า พบว่าการสกัดด้วยน้ำให้ปริมาณเส้นใยสูงสุด โดยเส้นใยข่าหลวงและข่าแดงมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางต่างกัน การแช่ในสารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ความเข้มข้นสูงให้เส้นใยข่าแดงขนาดเล็กที่สุด ค่าสีเส้นใยที่เตรียมจากการแช่น้ำมีโทนสีแดงและเหลืองมากกว่าการเปรียบเทียบค่าความแข็งแรงต่อแรงดึงในเส้นใยชนิดเดียวกันที่เตรียมด้วยสารละลายโซเดียมไฮดรอกไซด์ไม่พบความแตกต่าง แต่การแช่ในสารละลายความเข้มข้นสูงพบความแตกต่างอย่างมีนัยสำคัญ เส้นใยข่าทั้งสองชนิดสามารถดูดซึมน้ำได้มากกว่าร้อยละ 100 ของ น้ำหนักแห้งใน 20 นาทีแรก และวิธีการเตรียมเส้นใยส่งผลต่อความสามารถในการดูดซึมน้ำแตกต่างกันจากลักษณะของพื้นผิว จากการศึกษาสารสำคัญ และคุณสมบัติของเส้นใยในข่าแดงและข่าหลวง คาดว่าจะนำไปสู่การใช้ประโยชน และมูลค่าเพิ่มให้กับข่าที่ปลูกในจังหวัดสมุทรปราการได้เพิ่มขึ้น

The study on the diversity and utilization of galangal in Bang Bo, Bang Phli, Bang Sao Thong, and Mueang Samut Prakan districts was conducted from June to August 2023. The research identified two species of galangal: Alpinia galanga (L.) Willd. (greater galangal) and Alpinia siamensis K. Schum. (red galangal). Red galangal rhizomes were found to have a stronger aroma than those of greater galangal, making them more popular for culinary use. Additionally, red galangal (rhizomes and flowers) exhibited higher levels of antioxidants and phenolic compounds than greater galangal, resulting in superior antioxidant properties. The study of galangal fibers revealed that water extraction yielded the highest fiber quantity. The fiber diameters of greater galangal and red galangal differed, with the highest concentration of sodium hydroxide solution producing the smallest diameter fibers in red galangal. Fibers prepared through water extraction displayed more red and yellow tones. The tensile strength comparison of fibers prepared with sodium hydroxide solution showed no significant difference within the same species, but significant differences were observed at higher concentrations. Both types of galangal fibers absorbed more than 100% of their dry weight in water within the first 20 minutes. The fiber preparation method affected water absorption due to surface characteristics. The study of essential compounds and fiber properties in red and greater galangal is expected to enhance the utilization and added value of galangal cultivated in Samut Prakan province.