ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษามหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่ง จังหวัดสมุทรปราการ

Abstract

“บุหรี่ไฟฟ้า” เป็นผลิตภัณฑ์ชนิดใหม่ที่ได้รับความนิยมมากโดยเฉพาะในกลุ่มนักศึกษา แต่ส่งผลกระทบทางลบมากมาย การวิจัยเชิงสำรวจแบบภาคตัดขวางนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า และความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคล การรับรู้ต่อภัยบุหรี่ไฟฟ้า ทัศนคติต่อภัยบุหรี่ไฟฟ้า สิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการสูบบุหรี่ไฟฟ้ากับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้าของนักศึกษา กลุ่มตัวอย่างคือ นักศึกษาระดับปริญญาตรี ณ มหาวิทยาลัยเอกชนแห่งหนึ่งในจังหวัดสมุทรปราการ จำนวน 381 คน คัดเลือกกลุ่มตัวอย่างด้วยการสุ่มแบบบังเอิญ เครื่องมือวิจัยที่ใช้เป็นเครื่องมือที่ผู้วิจัยพัฒนาขึ้นเองจากการศึกษาค้นคว้าเอกสาร งานวิจัย และแนวคิดทฤษฎีที่เกี่ยวข้อง จำนวน 1 ฉบับ ข้อคำถามประกอบด้วย 4 ส่วน ได้แก่ ข้อมูลส่วนบุคคล การรับรู้ต่อภัยบุหรี่ไฟฟ้า ทัศนคติต่อภัยบุหรี่ไฟฟ้า และปัจจัยด้านสิ่งแวดล้อมที่เอื้อต่อการสูบบุหรี่ไฟฟ้า เครื่องมือวิจัยที่พัฒนาขึ้นส่งตรวจสอบโดยอาจารย์พยาบาลผู้ทรงคุณวุฒิ 3 ท่าน คำนวณค่าความตรงตามเนื้อหา (Content validity index: CVI) ของเครื่องมือทั้งฉบับเท่ากับ 0.96 และค่าความเชื่อมั่น (Reliability) ของข้อคำถามส่วนที่ 2-4 เท่ากับ 0.78, 0.76, 0.74 ตามลำดับ วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมคอมพิวเตอร์สำเร็จรูป SPSS สถิติที่ใช้ ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบไคสแควร์ (Chi-square Test) และ Fisher’s Exact Test กำหนดระดับนัยสำคัญทางสถิติที่ 0.05 ผลการวิจัยพบว่า กลุ่มตัวอย่างส่วนใหญ่ไม่มีพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ร้อยละ 81.90 รับรู้ต่อภัยจากบุหรี่ไฟฟ้าระดับสูง ร้อยละ 86.09 มีทัศนคติต่อภัยจากบุหรี่ไฟฟ้าระดับสูง ร้อยละ 85.04 ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับพฤติกรรมการสูบบุหรี่ไฟฟ้า ได้แก่ เพศ ระดับการศึกษา ศาสนา รายได้ต่อเดือน การรับรู้ต่อภัยบุหรี่ไฟฟ้า และทัศนคติต่อภัยบุหรี่ไฟฟ้า อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ 0.05 จากผลการศึกษานี้สามารถนำไปวางแผนพัฒนาโครงการลด ละ เลิกการสูบบุหรี่ไฟฟ้า และนโยบายต่าง ๆ เพื่อแก้ไขปัญหาการสูบบุหรี่ไฟฟ้าในมหาวิทยาลัย

“Electronic cigarettes: e-cigarette” are a new type of product that has become increasingly popular, particularly among university students. However, they have numerous negative effects. This research was a cross-sectional survey study aimed to study e-cigarette smoking behavior and the relationship between personal factors, perception of e-cigarette hazards, attitude toward e-cigarette hazards, environmental factors conducive to e-cigarette use, and e-cigarette smoking behavior among university students. The sample consisted of 381 undergraduate students at a private university in Samut Prakan Province, with a selection using accidental sampling. The research instrument used in this study was a self-developed questionnaire, created based on a review of relevant literature, research studies, and theoretical frameworks. The questionnaire consists of four sections: personal information, perception of e-cigarette hazards, attitude toward e-cigarette hazards, and environmental factors conducive to e-cigarette use. It was reviewed by three expert nursing faculty members. The content validity index (CVI) of the entire instrument was calculated to be 0.96. The reliability coefficients for sections 2 to 4 of the questionnaire were 0.78, 0.76, and 0.74, respectively. Data were analyzed using the SPSS program, and statistics used included frequency, percentage, mean, standard deviation, Chi-square test, and Fisher’s exact test at a statistical significance level of 0.05. The findings revealed that most of the samples (81.90%) reported no e-cigarette smoking behavior. They had the perception of e-cigarette hazards were at a high level (86.09%) and had an attitude toward e-cigarette hazards were at a high level (85.04%). The factors that were significantly related to e-cigarette smoking behavior were gender, education level, religion, monthly income, perception of e-cigarette hazards, and attitude towards e-cigarette hazards at a statistical significance level of 0.05. The results of this study can be used to develop a project to reduce, stop, and quit e-cigarette smoking and various policies to solve the problem of e-cigarette smoking in universities.