อันตรายจากสารกัดกร่อนในผลิตภัณฑ์ทำความสะอาดครัวเรือน

Abstract

ผลิตภัณฑ์ที่ใช้ทำความสะอาดในครัวเรือนที่มีฤทธิ์กัดกร่อนในชีวิตประจำวันมีหลากหลายชนิด เช่น น้ำยาทำความสะอาดห้องน้ำ น้ำยาซักผ้าขาว น้ำยาฆ่าเชื้อ น้ำยาละลายสิ่งอุดตันในท่อน้ำทิ้งและสารซักฟอก ผลิตภัณฑ์เหล่านี้ส่วนใหญ่ประกอบด้วยสารเคมีที่มีความเป็นกรดหรือด่าง ยกตัวอย่างเช่น กรดเกลือ (กรด) โซเดียมไฮโปคลอไรท์ (ด่าง) และโซเดียมคลอไรด์ (ด่าง) กรดมีฤทธิ์ทำให้เกิดสะเก็ดแผลและเนื้อตายแบบแข็งเป็นก้อน ซึ่งเกิดเฉพาะบริเวณที่โดนสารเท่านั้น ส่วนต่างมีฤทธิ์ทำให้เกิดเนื้อเปื่อยยุ่ยเป็นน้ำและลุกลามไปยังบริเวณข้างเคียง อันตรายจากการกลืนกินผลิตภัณฑ์ที่มีฤทธิ์กรดหรือด่างเข้าไปนั้น มีตั้งแต่อันตรายน้อยมากจนถึงขั้นเสียชีวิตขึ้นอยู่กับชนิดของสารกัดกร่อน ปริมาณและระยะเวลาที่ได้รับสาร และลักษณะทางกายภาพของสารกัดกร่อน ลักษณะอาการทางคลินิกจากการได้รับสารกัดกร่อนที่สัมผัสโดยผิวหนังหรือดวงตา คือ ระคายเคือง ปวด พอง เป็นแผลและเนื้อตาย หากกลืนกินผลิตภัณฑ์เข้าไปในปริมาณมากและไม่ได้เจือจาง จะทำให้เกิดอาการปวดขึ้นทันที หลอดอาหารบวมและไหม้ ระบบทางเดินหายใจติดขัด เกิดบาดแผลลึก เลือดออกภายใน และช็อค อาการแทรกซ้อนที่เกิดตามมา คือ กล่องเสียงบีบรัดตัว ปอดบวม เกิดภาวะเป็นกรดในกระแสเลือด การอุดตันตามท่อทางเดินอาหารจากการบวมของเนื้อเยื่อ และไตวาย ซึ่งสาเหตุเหล่านี้ อาจจะไปสู่ภาวะโคม่าหรือเสียชีวิตได้ เมื่อทราบถึงอันตรายจากฤทธิ์การทำลายเนื้อเยื่อที่รุนแรงของสารกัดกร่อนแล้ว จึงตระหนักได้ว่า การปฐมพยาบาลเบื้องต้นในทันทีนั้นมีความสำคัญอย่างมาก ซึ่งวิธีการปฐมพยาบาลนั้นขึ้นอยู่กับว่า ได้รับสารกัดกร่อนบริเวณผิวภายนอกหรือจากการกลืนกินเข้าไป หากโดนสารกัดกร่อนที่ผิวภายนอก ขั้นตอนแรกที่สำคัญ คือ ให้ล้างผิวหนังหรือดวงตาที่โดนสารกัดกร่อนออกให้มากๆ ด้วยน้ำสะอาดหรือน้ำเกลือ และถอดเสื้อผ้าที่เปื้อนผลิตภัณฑ์ออก หากกลืนกินผลิตภัณฑ์เข้าไปให้รีบนำส่งโรงพยาบาลทันที โดยนำตัวอย่างผลิตภัณฑ์ที่เหลือจากที่ผู้ป่วยกลืนกินติดไปด้วย และข้อห้ามที่อาจจะต่างจากความเชื่อเดิมๆ คือ ห้ามเจือจางผลิตภัณฑ์หรือปรับผลิตภัณฑ์ที่กลืนกินเข้าไปให้เป็นกลาง และห้ามทำให้ผู้ป่วยอาเจียนเพราะอาจเกิดอันตรายจากปฏิกิริยาคายความร้อนและถูกกัดกร่อนซ้ำอีกครั้งบริเวณที่อาเจียนย้อนกลับ เมื่อไปถึงโรงพยาบาล หากผู้ป่วยมีอาการบาดเจ็บเพียงเล็กน้อย ควรให้พักฟื้นที่โรงพยาบาลเพื่อสังเกตอาการต่อไป หากผู้ป่วยมีอาการหนักจะต้องทำการส่องกล้องเพื่อวินิจฉัยระดับความเสียหายของเนื้อเยื่อหลอดอาหารและกระเพาะอาหารในกรณีที่ทำการส่องกล้องแล้วไม่ทำให้เกิดอันตรายต่อผู้ป่วย

Housecleaning products commonly used in our daily lives, such as toilet cleaner, bleach, disinfectants, drain cleaner and detergents, contain chemical substances as their main ingredient. Most of these substances are classified as acids or bases, such as hydrochloric acid (acid), sodium hypochlorite (base), sodium hydroxide (base). Acids include coagulation necrosis with eschar formation and this may limit tissue penetration, while bases cause liquefaction necrosis with extensive tissue penetration. The severity of base or acid ingestion may vary from harmless to fatal. The toxicity an extent of damage depend on the type of substance, amount, exposure time to substances and physical form of the substances. Clinical manifestations of skin and eyes exposure to these corrosive substances include irritation, pain, blistering, ulceration and necrosis. Furthermore, ingesting large amounts of these substances in undiluted form may cause immediate pain, esophagus edema and burns, respiratory distress, deep ulcers, internal bleeding and shock. The resulting damage is compounded by a range of possible complications including laryngospasm, pulmonary edema, acidemia, lumen of GI tract obstruction by edema and renal failure – the combined effects of which can lead to coma or death. Considering such as strong damage is of critical importance. The type of first aid depends on whether the corrosive was contacted externally of ingested. With external contact, the most important first step is a thorough washing of the exposed skin and/or eye with water or saline solution. Contaminated clothing should be removed. If the substance was ingested, the most important step is to send the patient and any residual corrosive sample to the hospital as fast as possible. Contrary to certain belief, substance dilution, neutralization or vomit induction are potentially hazardous and are contraindicated because of the risk of exothermic reaction and the additional damage associated with vomiting. Once at the hospital, patients with superficial injuries can be admitted for only observation, but ones with significant symptoms should undergo endoscopy if their condition permits, to determine the degrees of damage to epithelium of the esophagus and stomach.