บทบริภาษ : ถ้อยคำสำนวนที่สะท้อนค่านิยมในสังคมไทย

Abstract

บทบริภาษ จัดเป็นคติชนมุขปาฐะประเภทหนึ่ง พบในวรรณคดีไทยหลายเรื่อง ช่วยเพิ่มอรรถรสให้เรื่องราวสนุกสนานยิ่งขึ้น ลักษณะถ้อยคำที่ใช้มีทั้งที่ตรงไปตรงมาและกระทบกระเทียบเปรียบเปรย เพื่อให้เห็นภาพที่ชัดเจน บางครั้งอาจรุนแรงถึงขั้นก้าวร้าว แต่ทว่าบทบริภษามิใช้คำด่าหยาบคาย เมื่อพิจารณาในเนื้อหาของบทบริภาท จึงพบว่าสะท้อนค่านิยมของกลุ่มชนทั้งในด้านความเชื่อและพฤติกรรม ซึ่งเป็นการกำหนดกรอบทางจริยธรรมให้คนในสังคมได้ประพฤติปฏิบัติอยู่ในแนวทางอันดีงาม