การศึกษาเชิงคุณภาพครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหา ความต้องการและความคาดหวังการบริการสุขภาพที่สนับสนุนการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้าน และสังเคราะห์แนวทางเบื้องต้นในการป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนโดยเน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลางตามการรับรู้ของผู้ป่วย ครอบครัว และบุคลากรสาธารณสุข ผู้ให้ข้อมูลเลือกแบบเจาะจง ประกอบด้วย 1) ครอบครัวที่มีผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมอง 8 ครอบครัว ผู้ป่วยจำนวน 2 ราย สมาชิกในครอบครัวที่เป็นผู้ดูแลหลัก 8 คน 2) บุคลากรสาธารณสุชจำนวน 10 คน โดยการสัมภาษณ์เจาะลึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วม และไม่มีส่วนร่วม วิเคราะห์ข้อมูลเชิงเนื้อหาภายใต้การพิทักษ์สิทธิ์และจริยธรรมการวิจัยผลการศึกษาพบว่า ปัญหาความต้องการและความคาดหวังในการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้านเพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อน โดยเน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลาง มีดังนี้ 1) ปัญหาในการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่มีภาวะแทรกซ้อนพบว่าครอบครัวกับบุคลากรสาธารณสุขขาดการสื่อสารและเปลี่ยนข้อมูลเกี่ยวกับการเฝ้าระวังการประเมินอาการและอาการแสดงของภาวะแทรกซ้อน ขาดการประสานงานเพื่อเตรียมความพร้อมในการดูแลผู้ป่วยที่บ้านให้เป็นไปตามแผนการรักษา ขาดการรับฟังความคิดเห็นด้านปัญหา ความต้องการ และความคาดหวังเมื่อผู้ป่วยและครอบครัวต้องเผชิญกับการเจ็บป่วยของโรคและขาดการมีส่วนร่วมจากสมาชิกทั้งหมดภายในครอบครัว 2) ความต้องการในการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้านเพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อน ได้แก่ ข้อมูลความรู้เกี่ยวกับการเจ็บป่วยและวิธีการดูแลผู้ป่วย ทักษะเพื่อการปฏิบัติเพื่อการเรียนรู้ที่บ้าน การเตรียมความพร้อมผู้ป่วยและครอบครัวก่อนจำหน่ายออกจากโรงพยาบาล และการช่วยเหลือสนับสนุนจากสมาชิกและบุคลากรสาธารณสุขภายหลังกลับไปอยู่บ้าน 3) ความคาดหวังการบริการเพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อน ได้แก่ จัดหน่วยบริการเฉพาะที่หลากหลาย มีแนวทางปฏิบัติพยาบาลแบบสหวิชาชีพ บุคลากรสาธารณสุขมีความเชี่ยวชาญเฉพาะในการสอน มีทีมสุขภาพสำหรับให้ความรู้และพัฒนาทักษะการดูแลผู้ป่วยที่บ้านและมีระบบประสานการดูแลต่อเนื่องที่มีคุณภาพ 4) แนวทางการดูแลผู้ป่วยที่บ้านโดยเน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลางเพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนประกอบด้วย 4.1 แนวทางในการเตรียมความพร้อมเพื่อการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้านระหว่างที่ผู้ป่วยเข้ารับการรักษาที่โรงพยาบาล ให้การดูแลรักษาแบบสหสาขาวิชาชีพ มีผู้ประสานงานโดยตรง เน้นให้ครอบครัวเข้ามามีส่วนร่วมจัดระบบการวางแผนการจำหน่ายและมีระบบประสานงานการดูแลต่อเนื่องที่มีคุณภาพ 4.2 แนวทางการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้านที่เน้นในการสร้างพลังของครอบครัวและมีหน่วยบริการสุขภาพที่บ้านเพื่อสนับสนุน ครอบครัวสามารถจัดการดูแลผู้ป่วยได้ในระยะยาวเพื่อป้องกันการเกิดภาวะแทรกซ้อนและลดการกลับเข้าโรงพยาบาลซ้ำ
ข้อเสนอแนะจากการศึกษา ควรทำแนวทางการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองที่บ้านเพื่อป้องกันการเกิดภวะแทรกซ้อนโดยเน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลางบนพื้นฐานปัญหา ความต้องการและความคาดหวังไปพัฒนาเป็นรูปแบบที่ชัดเจนและนำไปใช้จัดการบริการสุขภาพทั้งในโรงพยาบาลและหน่วยบริการสุขภาพในชุมชน ศึกษาอัตราการกลับเข้ารักษาซ้ำในโรงพยาบาลด้วยภาวะแทรกซ้อนต่าง ๆ รวมทั้งนำไปต่อยอดด้านการวิจัย เชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม เพื่อพัฒนาคุณภาพของการจัดบริการสุขภาพที่บ้านให้มีประสิทธิภาพมากยิ่งขึ้น
This qualitative study aimed to 1) examine problems and needs of the home-based care for patients with cerebrovascular disease (CVD) according to the perception of the patients, families, and health personnel 2) investigate expectations toward healthcare services that support family–centered care for CVD patients at home, and 3) synthesize guidelines for family-centered care for CVD patients at home to prevent complications. Key informants included eight families, two CVD patients and eight family members, and ten healthcare providers. In-depth interview, participatory and non-participant observations were implemented. The content analysis was used. The finding indicated that the problems in caring for CVD patients at home, reflected by both the families and the healthcare providers, consisted of the patients’ health problems and complications, caregivers’ problems, and healthcare service problems. The needs in caring CVD patients at home to prevent complications included information and knowledge of the illness, leaning caring skills, preparing and supports for taking care the patients at home. The expectations toward caring for CVD patients at home for complications prevention included a specific unit of healthcare service, a specific guideline, personnel preparation, education team, and continuing care coordination system. Guidelines for family-centered care for CVD patients at home to prevent complication system. Guidelines for family-centered care for CVD patients at home during hospitalization, and 2) a guideline to care for CVD patients during home stay.
Suggestion: to take care of the CVD patients at home based on family-centered approach to prevent the complications, family empowerment for care management is important. In addition, family should be supported to prevent complication, and reduce reoccurrence of hospitalization to the patients.
