Abstract:
มีวัตถุประสงค์เพื่อทบทวนองค์ความรู้เกี่ยวกับรูปแบบและวิธีการจัดสวัสดิการสังคมสำหรับคนพิการโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น (อปท.) เพื่อทดลองรูปแบบและวิธีการที่เหมาะสมในการจัสวัสดิการสังคมสำหรับคนพิการโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น งานวิจัยได้มีการแบ่งเป็น 2 ระยะ โดยระยะแรกเป็นการศึกษาจากเอกสาร (Document Research) ส่วนระยะที่ 2 เป็นการวิจัยเชิงปฏิบัติการ (Action Research) ในพื้นที่ทดลอง คือ องค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) 2 แห่งคือ อบต. ท่าข้าม อำเภอหาดใหญ่ จังหวัดสงขลา และ อบต. บางน้ำผึ้ง อำเภอพระประแดง จังหวัดสมุทรปราการ ผลการศึกษาพบว่า 1) รูปแบบและวิธีการจัดบริการสวัสดิการสังคมสำหรับผู้พิการนั้น มีพัฒนาการอย่างต่อเนื่องจากการสงเคราะห์ช่วยเหลือด้วยความสงสารเห็นอกเห็นใจ มาเป็นเรื่องของการจัดบริการตามสิทธิที่ผู้พิการจะได้รับตามกฎหมายที่เน้นการฟื้นฟูสมรรถภาพ การเสริมสร้างพลัง และการดำรงชีวิตอิสระของคนพิการ อย่างไรก็ตาม อบต. ยังไม่ได้มีการพัฒนารูปแบบและวิธีการจัดสวัสดิการเพื่อตอบสนองต่อคนพิการเท่าที่ควร ส่วนใหญ่จะเป็นเพียงการให้ความช่วยเหลือเฉพาะหน้า และการจ่ายเบี้ยยังชีพสำหรับคนพิการเท่านั้น 2) ผลการทดลองรูปบบและวิธีการจัดสวัสดิการสำหรับคนพิการที่เหมาะสม ควรมีกระบวนการ 5 ขั้นตอน ดังนี้ 1) การสร้างความเข้าใจร่วมระหว่างผู้พิการและภาคีเครือข่ายที่เกี่ยวข้อง 2) การจัดทำฐานข้อมูลคนพิการท้องถิ่น 3) วางแผนงนเพื่อแก้ไขปัญหา/พัฒนาฟื้นฟูคนพิการ เน้นให้ผู้พิการ และภาคเครือข่ายได้มีส่วนร่วมในการวางแผน 4) การดำเนินการ โดยให้กลุ่มคนพิการและองค์การบริหารส่วนตำบลเป็นแกนหลัก และ 5) การติดตามประเมินผล เพื่อการสรุปบทเรียนการทำงานร่วมกันระหว่างผู้ที่เกี่ยวข้องทั้งหมด