การพัฒนารูปแบบการเรียนการสอนวัฒนธรรมไทย โดยใช้แหล่งเรียนรู้ในชุมชน เพื่อส่งเสริมความรู้วัฒนธรรมและการใช้ภาษาไทยของนักศึกษาจีน

Abstract

วิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) พัฒนารูปแบบการเรียนการสอนวัฒนธรรมไทยโดยใช้แหล่งเรียนรู้ในชุมชน เพื่อส่งเสริมความรู้วัฒนธรรมและการใช้ภาษาไทยของนักศึกษาจีน (2) ศึกษาระดับความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับวัฒนธรรมไทยในบริบทท้องถิ่นของนักศึกษาจีน หลังการใช้รูปแบบการเรียนการสอนวัฒนธรรมไทยโดยใช้แหล่งเรียนรู้ในชุมชนที่พัฒนาขึ้น เทียบกับเกณฑ์ร้อยละ 70 (3) ศึกษาสมรรถภาพการใช้ภาษาไทยเพื่อการสื่อสารของนักศึกษาจีน ก่อนและหลังการใช้รูปแบบการเรียนการสอนวัฒนธรรมไทยโดยใช้แหล่งเรียนรู้ในชุมชนที่พัฒนาขึ้น และ (4) ศึกษาความพึงพอใจที่มีต่อการใช้รูปแบบการเรียนการสอนวัฒนธรรมไทยโดยใช้แหล่งเรียนรู้ในชุมชน เพื่อส่งเสริมความรู้วัฒนธรรมและการใช้ภาษาไทยของนักศึกษาจีน การวิจัยนี้เป็นการวิจัยและพัฒนา (R&D) ที่ดำเนินการตามกระบวนการของ ADDIE Model กลุ่มตัวอย่าง คือ นักศึกษาจีนสาขาวิชาการสื่อสารภาษาไทยเป็นภาษาที่สอง มหาวิทยาลัยหัวเฉียวเฉลิมพระเกียรติ ในภาคการศึกษาที่ 2 ปี การศึกษา 2568 จำนวน 22 คน ซึ่งได้มาจากวิธีการสุ่มตัวอย่างแบบกลุ่ม ระยะเวลาการทดลอง 32 ชั่วโมง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย แบบทดสอบความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับวัฒนธรรมไทยในบริบทท้องถิ่น แบบทดสอบสมรรถภาพการใช้ภาษาไทยเพื่อการสื่อสาร และแบบสอบถามความพึงพอใจที่มีต่อการใช้รูปแบบ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (SD) และการทดสอบค่าที (Dependent Samples t-test)ผลการวิจัยพบว่า1. รูปแบบการเรียนการสอนวัฒนธรรมไทยโดยใช้แหล่งเรียนรู้ในชุมชน เพื่อส่งเสริมความรู้วัฒนธรรมและการใช้ภาษาไทยของนักศึกษาจีน ประกอบด้วย 5 องค์ประกอบหลัก ได้แก่ (1) หลักการ (2) จุดมุ่งหมาย (3) เนื้อหาสาระ (4) กระบวนการเรียนรู้ PEREA มี 5 ขั้นตอน คือ ขั้นที่ 1 การสร้างพื้นฐานความรู้ (Preparation: P) ขั้นที่ 2 การรับรู้ประสบการณ์ตรง (Experiential: E) ขั้นที่ 3 การสะท้อนคิดและสื่อสาร (Reflection: R) ขั้นที่ 4 การสรุปและประเมินผล (Evaluation: E) ขั้นที่ 5 การประยุกต์ใช้และเผยแพร่ (Application: A) และ (5) การวัดและประเมินผล โดยมีผลการประเมินคุณภาพจากผู้เชี่ยวชาญอยู่ในระดับดีมาก (x̄ = 4.72, DS = 0.45) แสดงให้เห็นว่า รูปแบบการเรียนการสอนดังกล่าวมีความเหมาะสมและสามารถนำไปใช้จัดการเรียนการสอนได้จริง2. ผลการใช้รูปแบบการเรียนการสอนวัฒนธรรมไทยโดยใช้แหล่งเรียนรู้ในชุมชน เพื่อส่งเสริมความรู้วัฒนธรรมและการใช้ภาษาไทยของนักศึกษาจีน มีดังนี้2.1 ผู้เรียนมีความรู้และความเข้าใจเกี่ยวกับวัฒนธรรมไทยในบริบทท้องถิ่น โดยหลังเรียนมีคะแนนเฉลี่ยร้อยละ 71.02 อยู่ในเกณฑ์ระดับดี ซึ่งสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้2.2 ผู้เรียนมีสมรรถภาพการใช้ภาษาไทยเพื่อการสื่อสารหลังเรียนสูงกว่าก่อนเรียนอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .01 โดยทักษะที่ได้รับการพัฒนามากที่สุดได้แก่ ทักษะการพูด รองลงมา คือ ทักษะการเขียน ทักษะการฟัง และทักษะการอ่าน ตามลำดับ2.3 ผู้เรียนมีความพึงพอใจต่อรูปแบบการเรียนการสอนอยู่ในระดับมากที่สุด (x̄ = 4.76, SD = 0.53) โดยผู้เรียนมีความพึงพอใจด้านกิจกรรมการเรียนรู้มากที่สุด รองลงมาคือ ด้านผู้สอน ด้านสื่อและแหล่งเรียนรู้ ด้านการวัดและประเมินผล และด้านเนื้อหา ตามลำดับผลการวิจัยนี้แสดงให้เห็นว่า การจัดการเรียนการสอนรายวิชาที่มีเนื้อหาเกี่ยวกับวัฒนธรรมหรือรายวิชาอื่นๆ สามารถบูรณาการการใช้ภาษาเข้าไปในกระบวนการเรียนรู้ได้อย่างมีประสิทธิภาพ เป็นแนวทางสำคัญของการสอนภาษาที่สองที่ส่งเสริมให้ผู้เรียนพัฒนาสมรรถนะทางภาษาและความรู้ในเนื้อหาวิชาไปพร้อมกัน สอดคล้องกับแนวคิดการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21

This research aimed (1) to develop a Thai cultural instructional model using community learning resources to enhance Chinese students’ cultural knowledge and Thai language usage; (2) to examine their understanding of local Thai culture after implementing the developed instructional model against a 70 percent criterion; (3) to compare their Thai language proficiency before and after the implementation of the model; and (4) to investigate their satisfaction with the instructional model. The study employed a research and development (R&D) design based on the ADDIE Model. The participants were 22 Chinese students majoring in Thai as a Second Language Communication at Huachiew Chalermprakiet University, who were studying in the second semester of the 2025 academic year. The sample was obtained through cluster sampling. The experimental period lasted for 32 hours. The research instruments consisted of a local Thai cultural knowledge test, a Thai language proficiency test, and a learner satisfaction questionnaire. The data were analyzed using percentage, mean, standard deviation (SD), and the paired-samples t-test. The results are as follows:1. The developed Thai cultural instructional model using community learning resources comprised five main components: (1) principles, (2) objectives, (3) content, (4) a learning process based on the PEREA learning process, which includes five stages—Preparation (P), Experiential (E), Reflection (R), Evaluation (E), and Application (A); and (5) assessment and evaluation. The model’s overall’s quality was rated at a very high level by experts (x̄ = 4.72, SD = 0.45), indicating its suitability and practical applicability.2. Regarding the implementation results:2.1 Students achieved an average posttest score of 71.02 percent, which was at a good level and higher than the established criterion.2.2 Students’ Thai language proficiency after the implementation was significantly higher than before at the .01 level. The skill that showed the greatest improvement was speaking, followed by writing, listening, and reading, respectively.2.3 Students reported the highest level of overall satisfaction (x̄ = 4.76, SD = 0.53). They were most satisfied with learning activities, followed by the instructor, instructional media and community learning resources, assessment, and content, respectively. The findings indicate that Thai cultural courses, as well as related subjects, can effectively integrated language usage into the learning process. The developed model offers a practical framework for second language instruction that enhances both linguistic competence and cultural understanding, in alignment with the principles of 21st-century learning.