ทำไมคนจึงนินทากัน

Abstract

การนินทาที่มีเนื้อหาดูถูก ลดคุณค่าในตัวตนของผู้อื่น เกิดจากการปรับมาตรฐาน (Superego) ให้มีความเท่าเทียมกันหรือสร้างความรู้สึกให้ตนเองอยู่เหนือกว่า เพื่อป้องกันไม่ให้ตนเองรู้สึกล้มเหลวรู้สึกว่าตนเองผิดไปจากมาตรฐานที่ตนวางไว้และการนินทาที่มีเนื้อหาเชิงตำหนิติเตียน เกิดจากการประเมินค่าของกระทำนั้น ๆ ผิดไปจากมาตรฐานของผู้นินทา เสียงนินทาจึงเป็นเสียงสะท้อน “ความถูกผิด” ที่มีในใจตนที่มุ่งตรงไปสู่ผู้ถูกนินทา เนื้อหาการตำหนิอาจแทรกการกล่าวถึง “ผลกรรม” ที่คนทำผิดควรจะได้รับ ผลกรรมที่พูดถึงการลงโทษแอบแฝง ฉะนั้นการพูดตำหนิและการกล่าวถึงผลกรรมจึงเป็นการลดความรุนแรงของมาตรฐานความถูกผิดในตัวตนของตนเองให้เบาบางลง ยิ่งรู้สึกว่าการกระทำนั้นผิดมาก ก็จะยิ่งพูดย้ำ ๆ ถึงความผิดของคนๆ หนึ่ง ให้คนอื่นได้รู้เพื่อหาคนที่มีความรู้สึกร่วมและเห็นพ้องกันกับตนว่าพฤติกรรมนั้น ๆ ผิด จนส่งผลให้ไม่ชอบในพฤติกรรมนั้น ๆ ซึ่งการหาพวกพ้องเข้าข้างแนวคิดเดียวกันกับตนก็เป็นส่วนหนึ่งของบทลงโทษที่ติดค้างในความรู้สึกของตนที่มีต่อคนที่ถูกนินทานั่นเอง