การศึกษาการดูแลต่อเนื่องที่เน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลางในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองครั้งแรก

Abstract

การศึกษาครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาปัญหา ความต้องการและความคาดหวัง ตลอดจนสังเคราะห์แนวทางเบื้องต้นในการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองครั้งแรกอย่างต่อเนื่องที่เน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลาง โดยใช้การวิจัยเชิงคุณภาพ ผู้ให้ข้อมูล คือ ผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองครั้งแรกจำนวน 7 คน สมาชิกในครอบครัวผู้ป่วยที่เป็นผู้ดูแลหลักจำนวน 7 คน บุคลากรสุขภาพจำนวน 11 คน เก็บข้อมูลระหว่างเดือนกุมภาพันธ์ – ตุลาคม 2550 เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัยคือ แนวคำถามในการสัมภาษณ์เจาะลึก การสังเกตแบบมีส่วนร่วมและไม่มีส่วนร่วมและตัวผู้วิจัย ความน่าเชื่อถือของเครื่องมือได้จากการตรวจสอบแบบสามเส้มข้อมูลจากเครื่องมือทุกส่วน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยการวิเคราะห์เชิงเนื้อหาภายใต้การพิทักษ์สิทธิ์ผู้ถูกวิจัย ผลการศึกษา พบว่า ปัญหา ความต้องการและความคาดหวังในการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองครั้งแรกอย่างต่อเนื่องที่เน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลางในระยะการวางแผนจำหน่าย ระยะการส่งต่อ และระยะการดูแลที่บ้าน มีดังนี้ 1) ปัญหาการดูแลในระยะการวางแผนจำหน่ายพบว่า ครอบครัวได้รับข้อมูลเพื่อเตรียมความพร้อมในการดูแลผู้ป่วยเมื่อกลับบ้นไม่เพียงพอและไม่ได้มีส่วนร่วมในการดูแล ขณะที่ผู้ป่วยอยู่โรงพยาบาล ระยะการส่งต่อจะมีปัญหาระบบบริการสุขภาพขาดการให้ข้อมูลไปยังหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ไม่มีผู้ประสานงานในการส่งต่อข้อมูล ส่วนระยะการดูแลที่บ้าน พบว่าขาดการเสริมพลังความเข้มแข็งให้แก่ครอบครัวในการดูแลผู้ป่วยเมื่อกลับบ้าน 2) ความต้องกรในการดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองครั้งแรกอย่างต่อเนื่องที่เน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลางในระยะการวางแผนจำหน่ายจะเห็นว่าผู้ป่วยต้องการการสนับสนุนช่วยเหลือและกำลังใจจากครอบครัว ส่วนครอบครัวต้องการข้อมูลและได้ลงมือปฏิบัติจริงในการเตรียมดูแลผู้ป่วย ต้องการให้ผู้ป่วยร่วมมือในการดูแลและต้องได้รับการปรับวิธีคิดเพื่อยอมรับเหตุการณ์ที่เกิดขึ้น ส่วนระยะการส่งต่อของระบบบริการสุขภาพนั้นจะต้องมีการส่งต่อข้อมูล จัดทีมประสานงานในการดูแลและรับผิดชอบ และระยะการดูแลที่บ้าน ผู้ป่วยและครอบครัวต้องการให้สมาชิกสนับสนุนช่วยเหลือกันในการดูแลผู้ป่วยและควรมีพยาบาลไปเยี่ยมบ้าน 3) ความคาดหวัง ในการดูแลผู้ป่วยโรคนี้ในระยะการวางแผนจำหน่ายนั้น ทั้งผู้ป่วยและครอบครัวคาดหวังการดูแลรักษาที่ดีที่ช่วยให้ผู้ป่วยหายเป็นปกติ โดยต้องการการแพทย์ปัจจุบันและการแพทย์ทางเลือก การฝึกทำกายภาพบำบัด ต้องการให้บุคลากรมาให้ความรู้และคำแนะนำในการดูแลผู้ป่วย ระยะการส่งต่อนั้นระบบบริการสุขภาพคาดหวังให้มีผู้ประสานงานในการส่งต่อข้อมูลการดูแลอย่างต่อเนื่อง ส่วนระยะการดูแลที่บ้าน ผู้ป่วยและครอบครัวคาดหวังให้มีพยาบาลเยี่ยมบ้านและครอบครัวร่วมกันช่วยเหลือให้กำลังใจ 4) แนวทางการดูแลต่อเนื่องในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองครั้งแรกที่เน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลางควรประกอบด้วยกระบวนการวางแผนจำหน่าย การดูแลที่บ้านและการส่งต่อผู้ป่วย โดยในการวางแผนจำหน่ายนั้นควรเน้นการเตรียมพร้อมครอบครัวและผู้ดูแลหลักให้มีศักยภาพในการมีส่วนร่วมที่จะทำกิจกรรมการดูแลผู้ป่วยที่บ้านได้ตนเอง สำหรับการดูแลที่บ้านควรเน้นบริการติดตามเยี่ยมบ้านที่มุ่งเพิ่มศักยภาพของผู้ดูแลหลักและครอบครัว ส่วนการส่งต่อควรเน้นการส่งต่อข้อมูลและประสานงานโดยใช้แฟ้มครอบครัวเป็นกลไกสำคัญสำหรับการดูแลผู้ป่วยและครอบครัวข้อเสนอแนะจากการศึกษา ควรนำแนวทางการดูแลต่อเนื่องที่พัฒนาเน้นครอบครัวเป็นศูนย์กลางในผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองครั้งแรกบนพื้นฐานปัญหา ความต้องการและความคาดหวังไปพัฒนาเป็นแนวปฏิบัติพยาบาลเพื่อใช้ในชุมชนและพัฒนาแหล่งการเรียนรู้การดูแลผู้ป่วยโรคหลอดเลือดสมองครั้งแรกที่บ้านโดยเน้นการมีส่วนร่วมของผู้ป่วย ครอบครัวและชุมชนแบบผู้ป่วยช่วยเหลือผู้ป่วยหรือครอบครัวช่วยเหลือครอบครัวที่มีการลงมือปฏิบัติจริงในทุกกิจกรรมการดูแล

The primary purpose of this study was aimed to investigate the need, expectation, and fundamental synthesis in continuing care of patients with first stroke where family-centered approach was focused. In this qualitative study, the sample included seven patients who have been diagnosed of first stroke disease, seven patients’ family members, and eleven healthcare personnel. Data collection was conducted during February-October 2007. The instrument used was the in-dept interview guidelines participating and non-participating observation, as well as researchers. The validity of the questionnaire instrument was tested in overall parts. The content analysis was performed under the respondent’s right protection. The results have shown that; Firstly, the problems pertaining to family-centered continuous care of patients with first stroke, from the respondent’s viewpoint, regarding to session of planned discharge, the patients’ family obtained inadequate information about readiness and taking care of the patients after leaving the hospital and returned to home. Regarding to session of referring, level of information service transferred to the related work units was low; there was no coordinator during a referring course. Regarding to homecare session, there was a lack of strengthening the family spirit when patient returned to home. Secondly, the needs for family-centered continuing care of patients with first stroke. In discharging session, the individual patient’s family needed for applicable information about readiness in taking care of the patient in practice. They needed for patient’s cooperation in handling things. They needed to adjust the way they thought to accept the realistic incident. In course of referring, forwarding the data was required necessarily; team synergy was needed to take accountability. At home-caring, the assistance among the family members was quite necessary to fulfill the continuing care of the patient with first stroke. Nurse personnel were required to visit the patient’s home for medical advice and recommendation. Thirdly, the expectation in the family-centered continuing care of patients with first stroke, in discharging session, the patient’s family expected that patient’s condition would resume to normality. The family members expected to be taught of physical therapy which would apply to the patient, healthcare instruction by nurses was demanded by patient’s family. In session of referring, the coordinating staffs were expected to transfer related data continuously. In course of home care, the patients and their family expected that nurses would visit them occasionally at home for medical assistance and encouragement. Fourthly, health care practices for family-centered continuing care of the patients with first stroke. In session of discharge, readiness of the family as core caregiver was important. To achieve this, family’s capacity was escalated and participation in healthcare activities in real practice at home was enhanced. Subsequent follow-up was emphasized to encourage caregiver’s capacity in taking care of the patients. In course of referring, data transfer and cooperation have been concentrated, where family file was used a caring-related mechanism. Based on the result of this paper, it’s suggested that family-centered continuous caring for the patients with first stroke should be further improved as useful informative guidelines for first stroke disease in community. Learning how to take care of the patient with first stroke should be improved by building the proactive participation on parties; patients, family, and community.