ภาษาแบบปากว่าตาขยิบกับจิตสำนึกทางจริยธรรมของประชาชน

Abstract

บทความนี้ เป็นการนำเสนอภาษาที่มีลักษณะปากว่าตาขยิบ หมายถึง ภาษาที่มีนัยบอกห้ามมิให้ประชาชนกระทำบางเรื่อง แต่ในทางปฏิบัติกลับปล่อยให้มีการกระทำเรื่องเดียวกันได้ เช่น คำเตือนลงท้ายของสื่อโฆษณาสุราที่ว่า การดื่มสุราทำให้ความสามารถในการขับขี่ลดลง หรือคำเตือนและรูปภาพที่แสดงถึงพิษภัยที่ปรากฏอยู่บนซองบุหรี่ทุกยี่ห้อ เป็นต้น คำเตือนและภาพดังกล่าวได้สวนทางกับการกระทำของรัฐที่ปล่อยให้มีการผลิต นำเข้า และจำหน่ายบุหรี่ สุรา และเบียร์ ซึ่งภาษาในลักษณะนี้ก่อให้เกิดความขัดแย้งทางความคิดและความรู้สึกของประชาชนผู้รับสาร ส่งผลให้การปฏิบัติตามมาตรการลด ละ เลิกดื่มสุราและสูบบุหรี่ไม่ค่อยได้ผล ซึ่งเป็นที่ประจักษ์ชัดแล้วว่าภาษาในลักษณะดังกล่าวปลูกจิตสำนึกทางจริยธรรมให้แก่ประชาชนที่จะทำให้เกิดความรู้สึกผิดชอบชั่วดีได้น้อยมาก ดังนั้น มาตรการที่รัฐบาลจะออกมาในรูปของภาษาที่ใช้รณรงค์เรื่องเหล่านี้จำเป็นต้องมีการปฏิบัติที่เป็นไปในทิศทางเดียวกัน นั่นคือการลด เลิกสิ่งที่ขัดแย้งกับมาตรการเหล่านั้นให้หมด เมื่อนั้นปัญหาที่เกิดจากมาตรการแบบปากว่าตาขยิบก็จะหมดไปโดยปริยายและความสำนึกทางจริยธรรมของประชาชนก็จะเกิดขึ้นได้ง่ายกว่าที่เป็นอยู่ในปัจจุบัน