Abstract:
กลบทและกลอักษร เป็นรูปแบบหนึ่งของกวีนิพนธ์ที่มีหลักฐานทางวรรณคดีมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาตอนปลาย รูปแบบของกลบทแสดงถึงปรีชาญาณอันล้ำเลิศของบรรพชนไทยในการสร้างสรรค์ตัวอักษรเป็นแม่บทอันมีลีลา ความไพเราะและความหมายที่หลากหลายและงดงาม เป็นรากฐานอันวิเศษแสดงถึงความอลังการในงานกวีนิพนธ์ที่มีอิทธิพลต่อการรังสรรค์ของงานกวีไทยในยุคปัจจุบัน ส่วนกลอักษรหรือกลแบบ เป็นการแปรรูปแบบอักษรให้อยู่ในรูปลักษณ์ต่าง ๆ กัน ซึ่งปรากฏเป็นความงดงามทั้ง “รูป” “สัมผัส” และ “ศิลปะ” ที่วิจิตรพิศดาร ต้องอาศัยความสามารถในการ “ไขรหัส” หรือ “ถอนคำ” ของรูปแบบต่าง ๆ เหล่านั้นออกมาเป็นฉันทลักษณ์ประเภทต่าง ๆ ซึ่งทั้งกลบทและกลอักษร ถือเป็นนวัตกรรมสำคัญของกวีนิพนธ์ แสดงถึงภูมิปัญญาไทยในเชิงวรรณศิลป์ที่สืบทอดคุณค่าและความงดงามมาตราบจนถึงปัจจุบัน
