ชาวจีนโพ้นทะเล : ภาพสะท้อนจากสารคดี “เรื่องราวในไชน่าทาวน์”

Abstract

หนังสือ เรื่องราวในไชน่าทาวน์ (唐人街敬事) (พศ. 2548) เรียบเรียงขึ้นจากรายการโทรทัศน์ "เรื่องราวในไชน่าทาวน์" (唐人街故事) ซึ่งเป็นสารคดีเกี่ยวกับการต่อชีวิตของชาวจีนโพ้นทะเลทั่วโลก รวม 31 เรื่อง คุณค่าของสารคดีชุดนี้ คือเป็นแหล่งข้อมูลร่วมสมัยเกี่ยวกับชาวจีนโพ้นทะเล ที่สะท้อนถึงอัดลักษณ์ของชาวจีน อันเกิดจาก 3 คุณลักษณะสำคัญ คือ คือ 1) คุณลักษณะประจำชนชาติจีน 2) การยึดหลักปรัชญาขงจื้อ และ 3) การรักษาขนบธรรมเนียมวัฒนธรรมจีน ชาวจีนโพ้นทะเลไม่ว่าจะอยู่ในประเทศหรือวัฒนธรรมใด จะสามารถปรับตัวเข้ากับสิ่งแวดล้อมใหม่ได้ไดยไม่ยาก ขณะเดียวกันก็ยังรักษาอัตลักษณ์เฉพาะตนไว้ได้ ทั้งในด้านคุณสมบัติประจำตัวคือ ความขยัน อดทน มุมานะ และประพยัด ด้านแนวคิดตามหลักปรัชญาขงจื้อ ที่เน้นศีลธรรมส่วนบุคคล ศีลธรรรมในการปกครอง และความถูกต้องสอดคล้องกับสังคม และด้านวัฒนธรรมประเพณี ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่สัมพันธ์กับการดำเนินชีวิตทั้งด้านร่างกาย (การกระทำ) และจิตใจของชาวจีนในสิ่งแวดล้อมที่ต่างภาษาและวัฒนธรรม การรักษาและปฏิบัติตามประเพณีดังเดิม ไม่เพียงแต่สะท้อนถึงความคิดความเชื่อ แต่ยังเป็นสื่อเชื่อมให้ชาวจีนที่อยู่ต่างแดนได้ติดต่อสัมพันธ์กัน ซึ่งส่งผลถึงการทำงานประกอบอาชีพต่อไปด้วย การศึกษาหนังสือสารคดี เรื่องราวในไชน่าทาวน์ นี้ นอกจากจะได้ข้อมูลร่วมสมัยเกี่ยวกับชีวิตของชาวจีนโพ้นทะเลในประเทศต่าง ๆ แล้ว ยังทำให้ตระหนักถึงคุณค่าของวัฒนธรรมประเพณีที่เป็นศูนย์กลางหล่อหลอมและยึดโยงชาวจีนไว้ ไม่ว่าจะอยู่ในดินแดนสิ่งแวดล้อม หรือวัฒนธรรมใด ก็ยังสามารถคงอัตลักษณ์ความเป็นชนชาติจีนไว้ได้อย่างภาคภูมิ

《唐人街故事》取材于凤凰卫视《唐人街》栏目的后70集,编辑成稿31篇。它从不同的角度观察和记录 了全球各地华人的生存状况。这些故事既不粉饰与外华人的幸运,也不夸大他们的窘因。 故事的主人公从不同的人生背景走上不同的国家,面对着各种各样的生存问题,有些早期的华价家贫落 魄到无家可归的地步。可是他们都不伯受苦,坚持为自己的生活拼搏、努力奋斗下去,最终大都取得成就, 发家致富。目前有不少海外华人是当地的大富翁,成为有名分、有声誉、有势力的大名鼎鼎人物。他们的人 生,是一本部讲不完的挑战人生的真实历史。 唐人街故事》不仅描述海外华人在不同国家的生存和奋斗经历,它还为文坛提供了一本很有价值的历史 性资料,可以说是中国第一次遍访世界各地透视全球华人状况的作品。人们将从中学到许多新的知识,也体 会到人生百态、情感冷暖、朋友的可贵,等等。